QuyenQuy.comQuyền Quý
Mời trà và nâng ly

Từ chối rượu lịch sự ở tiệc trang trọng: khi sếp, đối tác hay người lớn mời riêng

Không uống rượu ở tiệc trang trọng mà vẫn giữ lễ: báo trước với phục vụ, đáp lời mời riêng của sếp, đối tác, người lớn tuổi bằng câu nói mẫu và ly nước trong tay.

Young man in a navy suit raising a glass of water toward an older guest across a round banquet table, warm ambient light, medium shot from the side

Từ chối rượu ở tiệc trang trọng gọn nhất là quyết từ trước, báo với phục vụ ngay khi ngồi vào bàn, luôn cầm sẵn ly nước hoặc nước ép, và khi được mời riêng thì vẫn đứng lên, nâng ly, nói lời cảm ơn kèm một lý do ngắn. Người mời cần thấy bạn trân trọng lời mời, không cần thấy bạn uống.

Bài này tập trung vào những buổi tiệc có nghi thức: tiệc công ty, tiệc chiêu đãi đối tác, tiệc cưới, tiệc gia đình có người lớn. Ở đó lời mời rượu thường đi kèm thứ bậc và thể diện, nên cách từ chối cần khéo hơn ở buổi gặp bạn bè. Phần dưới có câu nói mẫu theo từng vai, cách xử lý khi bị nài, và những điều không nên làm.

Chị Vy và lời mời rượu của vị giám đốc đối tác

Chị Vy làm chuyên viên đối ngoại cho một công ty ở Huế, đang mang thai tháng thứ ba nhưng chưa muốn báo với ai ngoài gia đình. Trong tiệc chiêu đãi đối tác, vị giám đốc phía bạn, ngoài năm mươi tuổi, cầm ly đi sang bàn chị: "Cô Vy làm việc với bên anh vất vả cả năm, uống với anh một ly". Cả bàn quay sang nhìn. Chị Vy lúng túng, cầm ly vang lên định nhấp cho xong chuyện.

Những khoảnh khắc như vậy là lý do nhiều người thấy đi tiệc mệt hơn đi làm. Lời mời đến bất ngờ, trước mặt nhiều người, từ người có vai cao hơn, và ai cũng có cảm giác từ chối là làm người ta mất mặt. Nhưng thực tế, phần lớn người mời không quan tâm bạn uống bao nhiêu; họ muốn một khoảnh khắc ghi nhận nhau. Bạn trao cho họ khoảnh khắc ấy bằng ánh mắt, cái nâng ly và lời cảm ơn, không cần bằng rượu.

Chị Vy cuối cùng đặt ly vang xuống, cầm ly nước ép lên, đứng dậy và nói: "Em cảm ơn anh, cả năm nay bên anh hỗ trợ em nhiều lắm. Em đang phải kiêng, em xin phép nâng ly nước ép chúc anh sức khoẻ". Vị giám đốc cười, chạm ly, và câu chuyện chuyển sang chuyện khác. Bí quyết nằm ở việc chị không xin lỗi rối rít và không giải thích quá nhiều.

Chuẩn bị từ trước khi ngồi vào bàn

Từ chối dễ nhất là khi bạn không phải từ chối giữa chừng. Mấy việc làm trước giúp bạn bớt được phần lớn lời mời khó xử:

  1. Quyết trước ở nhà: hôm nay không uống, hoặc nếu uống thì dừng ở đâu. Quyết lúc đang vui giữa tiệc gần như luôn thua.
  2. Biết mình về bằng gì. Nếu tự lái xe, lý do đã có sẵn và rất khó bị bác: đã lái xe thì không uống.
  3. Báo phục vụ ngay khi ngồi: "Em không dùng rượu, cho em nước lọc và nước ép nhé". Họ sẽ không rót rượu vào ly của bạn trong suốt bữa.
  4. Luôn có ly đồ uống trong tầm tay. Ly trống dễ bị rót đầy, ly đã có nước ép hiếm khi bị đổi.
  5. Nói trước với một người đồng hành trong bàn, như đồng nghiệp thân, để họ đỡ lời khi cần.
  6. Nếu là tiệc của công ty mình, có thể nhắn trước với trưởng phòng hoặc người phụ trách tiệc rằng bạn không uống. Người có vai thường sẽ giúp bạn giữ ranh giới đó trước mặt khách.

Cái không cần làm: không cần nghĩ ra lý do thật thuyết phục, không cần chuẩn bị bằng chứng sức khoẻ, không cần cầm ly rượu chỉ để cho có. Một lý do ngắn, thật, nói một lần là đủ.

Câu nói mẫu theo từng người mời

Câu từ chối nên có ba phần: cảm ơn lời mời, một lý do ngắn hoặc chỉ là "em xin phép", và một lời chúc để khoảnh khắc ấy vẫn trọn vẹn:

Người mờiCâu nói gợi ýKèm cử chỉ
Sếp trực tiếp"Em cảm ơn anh, em lái xe nên xin phép dùng nước. Em chúc anh và cả phòng một năm thuận lợi ạ."Đứng lên, nâng ly nước, chạm ly
Đối tác lớn tuổi"Dạ em cảm ơn anh, em không uống được rượu, em xin nâng ly nước ép chúc anh sức khoẻ."Hơi cúi đầu, hai tay cầm ly
Người lớn trong họ"Con cảm ơn bác, con đang kiêng ạ. Con xin chúc bác mạnh khoẻ."Đứng lên, cầm ly bằng hai tay
Đồng nghiệp ngang hàng"Mình không uống, nhưng chúc mừng bạn nhé, năm nay bạn giỏi lắm."Chạm ly nhẹ, vui vẻ
Khách nước ngoài"Cảm ơn anh, em không dùng đồ uống có cồn, nhưng rất vui được nâng ly cùng anh."Nhìn vào mắt khi chạm ly

Lý do bạn đưa ra nên là lý do thật, nhưng không nhất thiết là toàn bộ sự thật. "Em đang kiêng" là đủ cho người mang thai, người đang dùng thuốc, người có bệnh nền hay người đơn giản không muốn uống. Không ai có quyền hỏi tiếp kiêng vì sao, và nếu có người hỏi, bạn cười và chuyển chuyện.

Khi bị nài lần thứ hai, thứ ba

Nhắc lại đúng câu cũ, giọng vẫn nhẹ. Không thêm lý do mới, vì càng giải thích nhiều càng mở cửa cho người ta cãi lại. "Dạ em xin phép thật ạ, em nâng ly nước với anh". Lặp lại bình thản là cách giữ ranh giới hiệu quả nhất.

Chuyển sự chú ý sang người mời. Hỏi một câu về họ: "Anh ơi, chuyến công tác tuần trước của anh thế nào ạ?". Người đang nài thường quên luôn chuyện ly rượu khi được hỏi về điều họ quan tâm.

Nhờ người đồng hành đỡ lời. Một câu của đồng nghiệp ngồi cạnh như "Chị ấy lái xe đấy anh, để em uống với anh" giúp bạn thoát mà không mất lòng ai. Người đỡ lời cũng không bắt buộc phải uống thay; họ có thể chỉ nâng ly cùng.

Rời bàn một lát nếu cần. Ra ngoài nghe điện thoại, đi rửa tay, chào hỏi một bàn khác. Khi quay lại, không khí thường đã khác.

Không đổ rượu đi lén lút, không giả vờ uống. Đổ rượu xuống gầm bàn hay vào bát canh, nếu bị phát hiện, sẽ làm người mời mất mặt hơn nhiều so với một lời từ chối thẳng thắn. Giả vờ uống rồi bị rót tiếp thì bạn lại rơi vào chỗ cũ.

Những câu nên tránh khi từ chối

Có những cách từ chối nghe như đùa nhưng lại làm người mời hoặc người đang uống thấy bị chê. Ở tiệc trang trọng, nên tránh:

  • "Rượu có gì ngon đâu mà uống": người khác đang uống sẽ thấy bị phán xét. Bạn không uống là lựa chọn của bạn, không cần hạ thấp lựa chọn của người khác.
  • "Em mà uống vào là say, lại nói linh tinh": câu đùa này thường khiến người khác tò mò và nài thêm cho vui.
  • Bịa một căn bệnh nặng: câu chuyện dễ lan, sau đó bạn phải giữ vai người ốm trong nhiều buổi tiệc, và người mời sẽ thấy bị lừa khi biết sự thật.
  • "Để lát nữa em uống": hứa hẹn kiểu này chỉ dời lời mời sang chỗ khác, và lúc đó bạn phải từ chối lần nữa trong thế khó hơn.
  • Giảng giải về tác hại của rượu giữa tiệc: dù đúng, nó biến lời từ chối thành bài giảng và khiến cả bàn ngượng.
  • Im lặng, không nâng ly, nhìn đi chỗ khác: đây là cách làm người mời mất mặt nhất, dù bạn không nói câu nào sai.

Câu tốt nhất luôn ngắn, có lời cảm ơn, có lời chúc, và không nhắc đến chuyện người khác uống hay không uống.

Khi người khác ép quá mức và bạn là người có vai

Đa số lời mời dừng lại sau lần nói thứ hai. Nếu ai đó vẫn tiếp tục ép, đặc biệt là ép người trẻ, ép phụ nữ, ép người đã nói rõ phải lái xe, thì vấn đề không còn là phép lịch sự của bạn mà là hành vi không phù hợp của người kia. Bạn có quyền nói thẳng hơn, vẫn giữ giọng điềm đạm: "Em đã nói rồi, em không uống được, anh thông cảm cho em". Sau đó chuyển sự chú ý sang người khác trong bàn.

Nếu bạn là trưởng phòng, chủ doanh nghiệp hay người có vai trong buổi tiệc, bạn có thể giúp rất nhiều. Một câu như "Thôi anh ạ, em ấy lái xe, để em ấy dùng nước" từ người có vai sẽ dập tắt ngay việc ép uống. Còn tốt hơn nữa nếu ngay từ đầu tiệc, người chủ trì nói vui một câu kiểu "Hôm nay ai uống được thì uống, ai không thì dùng nước, không ép nhau".

Chủ tiệc chuẩn bị sẵn đồ uống không cồn ở mỗi bàn và không đặt trò chơi uống rượu vào chương trình là cách tôn trọng khách thiết thực nhất. Một buổi tiệc mà người không uống được vẫn thoải mái mới là buổi tiệc chu đáo.

Lỡ đã uống, hay lỡ từ chối hơi gắt: gỡ thế nào

Nếu bạn lỡ uống một ly vì bị nài, dừng ngay ở đó, chuyển sang nước. Và nếu bạn phải lái xe, đã uống là không lái nữa, bất kể bạn thấy mình tỉnh đến đâu. Để xe lại, gọi xe công nghệ hoặc nhờ người không uống chở về, hôm sau quay lại lấy xe. Đây là điều không có ngoại lệ.

Nếu bạn lỡ từ chối hơi gắt, chẳng hạn bật ra "Em đã bảo không uống mà" trước mặt cả bàn, đừng để cảm giác khó xử kéo dài. Chờ một lúc, đến bên người mời, nói nhỏ: "Lúc nãy em nói hơi vội, anh bỏ qua cho em. Em xin nâng ly nước chúc anh". Một câu xin lỗi riêng, ngắn, làm người kia thấy được tôn trọng mà bạn vẫn không phải uống.

Nếu bạn lỡ viện một lý do không thật rồi bị hỏi dồn, đừng cố dựng thêm chuyện. Chỉ cần nói: "Dạ, đơn giản là em không uống được rượu ạ". Lý do đơn giản nhất cũng là lý do khó bác nhất.

Trên đường về sau mỗi buổi tiệc, nhớ lại xem có lời mời nào mình xử lý chưa êm và lần sau sẽ nói câu gì. Chuẩn bị một hai câu cho riêng mình, đọc lại trước mỗi buổi tiệc lớn, bạn sẽ thấy từ chối dần trở thành chuyện bình thường.

Câu hỏi thường gặp

Từ chối rượu sếp mời có bị đánh giá không?

Phần lớn người có vai đánh giá thái độ hơn là việc bạn uống. Nếu bạn đứng lên, nâng ly nước, nhìn vào mắt và nói lời cảm ơn kèm lời chúc, bạn đã làm trọn phần lễ. Một người sếp tử tế sẽ không giữ ấn tượng xấu vì bạn không uống.

Có cần nói lý do khi không uống rượu không?

Không bắt buộc. "Em xin phép không dùng rượu" là đủ. Nếu muốn, một lý do ngắn như lái xe hay đang kiêng giúp người mời dễ chấp nhận hơn. Không cần kể chi tiết sức khoẻ hay chuyện riêng.

Nâng ly bằng nước có làm người mời mất mặt không?

Không, nếu bạn đứng lên, nâng ly đúng lúc và nói lời chúc tử tế. Điều khiến người mời mất mặt là bị từ chối cộc lốc, bị phớt lờ, hoặc thấy khách đổ rượu đi lén lút, chứ không phải ly nước trong tay bạn.

Đã uống một ly rồi thì có lái xe về được không?

Không. Pháp luật cấm điều khiển phương tiện khi có nồng độ cồn, và một ly cũng đủ để vi phạm và làm chậm phản xạ. Để xe lại, nhờ người không uống chở về hoặc gọi xe, hôm sau quay lại lấy.

Đồng nghiệp đỡ lời có phải uống thay mình không?

Không. Đỡ lời là giúp bạn chuyển hướng câu chuyện, không phải nhận uống thay. Người đỡ lời có thể chỉ nâng ly cùng, hoặc chủ động mời người kia nói chuyện khác. Đừng để lời đỡ thành gánh nặng cho người khác.

Là người tổ chức tiệc, làm sao để không ai bị ép uống?

Chuẩn bị đồ uống không cồn ở mọi bàn, không đưa trò chơi uống rượu vào chương trình, và nói một câu ngay đầu tiệc rằng ai uống được thì uống, ai không thì dùng nước. Người chủ trì nói câu đó thì cả phòng sẽ theo.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138