QuyenQuy.comQuyền Quý
Cư xử nơi sang trọng

Bồi dưỡng nhân viên khách sạn: đưa cho ai, lúc nào và đưa sao cho kín đáo

Có cần bồi dưỡng nhân viên hành lý, buồng phòng, hỗ trợ khách ở khách sạn không? Nguyên tắc đưa cho ai, lúc nào, cách trao kín đáo và khi nào không nên đưa.

Small white envelope and a folded thank-you card left on a neatly made hotel bed beside a pillow, soft morning light through sheer curtains, close-up

Ở Việt Nam, bồi dưỡng nhân viên khách sạn là việc tự nguyện, không phải nghĩa vụ: hoá đơn ở nhiều khách sạn cao cấp đã gồm phí phục vụ. Khi muốn đưa thêm, người thường nhận là nhân viên hành lý, nhân viên buồng phòng và người đã giúp bạn một việc ngoài phần thường lệ; cách đưa nên kín đáo, kèm lời cảm ơn, và không biến thành màn thể hiện.

Bài này không nói con số cụ thể, vì mức phù hợp khác nhau theo nơi, theo dịch vụ và theo phong tục từng nước. Thay vào đó là nguyên tắc chọn người, chọn lúc, cách trao, những trường hợp không nên đưa, và cách xử lý khi bạn quên hoặc không mang tiền mặt.

Bồi dưỡng là lời cảm ơn, không phải giá mua sự chú ý

Anh Tùng làm quản lý dự án ở TP Hồ Chí Minh, lần đầu ở khách sạn lớn vài ngày khi đi gặp khách hàng ở Hà Nội. Anh nghe bạn bè nói phải "bo" mọi người thì mới được phục vụ tốt, nên cầm sẵn một xấp tiền lẻ, gặp ai cũng dúi vào tay. Nhân viên lễ tân lúng túng từ chối, nhân viên nhà hàng thì nhận nhưng nhìn quanh ngại ngùng. Anh Tùng thấy mình làm điều tốt mà không khí lại kỳ cục.

Chỗ lệch nằm ở cách hiểu. Ở khách sạn cao cấp, mọi khách đều được phục vụ theo cùng một chuẩn, có bồi dưỡng hay không. Tiền bồi dưỡng, nếu có, là cách bạn ghi nhận một sự chăm chút cụ thể, chứ không phải điều kiện để được chăm chút. Đưa cho tất cả mọi người, đưa trước mặt đông người, hay đưa kèm câu "Nhớ lo cho anh nhé" đều làm món quà nhỏ biến thành một giao kèo, và người nhận khó xử.

Vì thế câu nên tự hỏi không phải "Mình có phải đưa không", mà là "Ai vừa làm cho mình một việc mình thật lòng muốn cảm ơn". Trả lời được câu đó thì cách đưa sẽ tự nhiên.

Cũng cần nói rõ một điều: không bồi dưỡng không làm bạn kém lịch sự. Người khách chào hỏi tử tế, giữ phòng gọn, nói cảm ơn đúng lúc và góp ý bình tĩnh khi có chuyện chưa ổn được nhân viên nhớ lâu hơn người khách hào phóng nhưng nói trống không. Tiền chỉ là một trong nhiều cách cảm ơn, và không phải lúc nào cũng là cách hợp nhất.

Đưa cho ai, khi nào: bảng gợi ý theo vị trí

Mỗi khách sạn có quy định riêng về việc nhân viên nhận bồi dưỡng, nhưng bảng sau phản ánh thói quen phổ biến ở các khách sạn cao cấp tại Việt Nam:

NgườiThường đưa khiCách đưa
Nhân viên hành lýMang hành lý cồng kềnh lên phòng hoặc xuống xeTrao tận tay lúc họ chuẩn bị rời phòng, kèm lời cảm ơn
Nhân viên buồng phòngỞ từ hai đêm trở lên, hoặc được dọn thêm theo yêu cầuĐể trong phong bì hoặc dưới thẻ cảm ơn trên gối khi trả phòng
Bộ phận hỗ trợ kháchGiúp việc khó: đặt chỗ gấp, tìm đồ thất lạc, sắp xếp riêngTrao khi việc đã xong, hoặc gửi lại ở quầy kèm tên người
Nhân viên đỗ xe hộKhi trả xe cho bạnTrao lúc nhận chìa khoá, gọn trong một cái bắt tay
Lễ tân, quản lý caThường không nhậnCảm ơn bằng lời, hoặc khen tên họ trong phiếu góp ý

Chỗ hay sai nhất là đưa cho lễ tân hay quản lý. Nhiều nơi không cho phép, và họ sẽ phải từ chối ngay trước mặt bạn. Một lời khen có tên người cụ thể trong phiếu góp ý thường có giá trị với họ hơn.

Cách trao kín đáo, từng bước

Kín đáo không có nghĩa là lén lút. Mục tiêu là để người nhận không phải lúng túng trước đồng nghiệp hay khách khác:

  1. Chuẩn bị trước. Gấp sẵn tiền gọn trong túi áo hoặc ví, không lục tìm, đếm tiền trước mặt người được cảm ơn.
  2. Chọn lúc riêng. Với nhân viên hành lý, là lúc họ đã đặt đồ xong và chuẩn bị ra cửa. Với nhân viên đỗ xe, là lúc nhận lại chìa khoá.
  3. Nói trước, đưa sau. "Cảm ơn anh đã mang đồ giúp em" rồi mới đưa, để người nhận hiểu đây là lời cảm ơn, không phải trả công.
  4. Trao bằng tay phải hoặc hai tay, tiền gấp gọn, mặt tiền không chìa ra ngoài.
  5. Không chờ phản ứng. Họ có thể nhận ngay, có thể từ chối khéo theo quy định nơi làm. Nếu họ từ chối, cảm ơn lần nữa và cất đi, đừng nài ép.
  6. Với buồng phòng, để phong bì nhỏ trên gối hoặc trên bàn, có mảnh giấy viết "Cảm ơn chị đã dọn phòng", để người dọn biết đó là cho họ, không phải tiền khách bỏ quên.

Mảnh giấy ghi chú quan trọng hơn bạn nghĩ. Nhân viên buồng phòng được dặn không động vào tiền khách để trong phòng nếu không chắc là để lại cho họ. Không có lời ghi, họ có thể phải mang tiền xuống quầy làm thủ tục đồ thất lạc.

Khi nào không nên đưa

Khi hoá đơn đã ghi phí phục vụ và bạn không nhận thêm việc gì đặc biệt. Phí phục vụ đã được chia cho nhân viên theo cách khách sạn quy định. Bạn không có lỗi gì khi chỉ cảm ơn bằng lời.

Khi đang đi công tác bằng ngân sách công hoặc theo quy định của tổ chức. Nhiều cơ quan, doanh nghiệp có quy định riêng về các khoản chi ngoài hoá đơn. Hỏi bộ phận hành chính trước chuyến đi để không phải lúng túng.

Khi người nhận rõ ràng không được phép. Nhân viên mặc đồng phục quản lý, nhân viên an ninh, lễ tân. Ép họ nhận là đặt họ vào thế vi phạm quy định nơi làm.

Khi dịch vụ có vấn đề. Không đưa bồi dưỡng không phải là cách góp ý tốt nhất. Nói rõ điều chưa ổn với quản lý ca sẽ giúp khách sạn sửa, còn việc rút lại lời cảm ơn thì không ai hiểu vì sao.

Khi bạn đang nhờ một việc trái quy định. Đưa tiền kèm yêu cầu như nhận phòng không đăng ký, mang thêm người ở mà không báo, là đẩy nhân viên vào chỗ khó, và không còn là lời cảm ơn nữa.

Đi nước ngoài: phong tục khác nhau rất xa

Đây là phần dễ nhầm nhất. Ở một số nước, bồi dưỡng cho người phục vụ gần như là phần thu nhập được tính sẵn, khách không đưa là thiếu sót. Ở một số nước khác, đưa tiền cho nhân viên lại bị coi là lạ, thậm chí khiến họ khó chịu, vì sự chu đáo là bổn phận nghề nghiệp. Lại có nơi phí phục vụ đã gộp vào hoá đơn nên không ai chờ thêm.

Không nên mang thói quen của nước này sang nước khác, cũng không nên tin hoàn toàn vào một lời đồn trên mạng về "văn hoá của người nước X". Cách chắc chắn nhất là hỏi chính lễ tân khi nhận phòng: "Ở đây khách có thường gửi bồi dưỡng cho nhân viên hành lý và buồng phòng không ạ?" Câu hỏi đó không hề ngớ ngẩn, nhân viên được hỏi thường xuyên và sẽ trả lời thẳng.

Nếu đi theo đoàn, hỏi người phụ trách đoàn, vì đôi khi khoản bồi dưỡng đã được trưởng đoàn lo gộp. Mang theo một ít tiền mệnh giá nhỏ của nước đến; đưa ngoại tệ khác cho người nhận thường gây phiền vì họ phải đi đổi.

Quên, không có tiền mặt, hay lỡ đưa vụng thì gỡ thế nào

Chuyện quên là bình thường, nhất là sau một chuyến bay dài. Nếu nhân viên hành lý đã rời phòng mà bạn chưa kịp cảm ơn, không cần chạy theo. Khi ra sảnh gặp lại, nói một câu cảm ơn và gửi lúc đó là được; hoặc lúc trả phòng để lại một phong bì ở quầy, ghi rõ "Gửi anh nhân viên hành lý ca chiều thứ Năm". Nhiều khách sạn nhận chuyển giúp.

Nếu bạn không mang tiền mặt, đừng ngại. Một lời cảm ơn cụ thể, nhắc tên, và vài dòng khen trong phiếu góp ý hay đánh giá sau chuyến đi có khi còn giúp người đó được ghi nhận trong đánh giá nội bộ. Một số khách sạn cho phép cộng khoản bồi dưỡng vào hoá đơn; hỏi lễ tân lúc trả phòng.

Nếu lỡ đưa vụng, ví dụ đưa trước mặt đông người làm người nhận ngượng, hay đưa cho lễ tân và bị từ chối, chỉ cần nói "Em xin lỗi, em không biết quy định ở đây", cất lại, mỉm cười. Không cần giải thích dài. Sự lúng túng qua rất nhanh nếu bạn không kéo dài nó.

Tự kiểm trước khi rời khách sạn

Một cách đơn giản để không phải nghĩ nhiều: tối hôm trước khi trả phòng, dành hai phút nhìn lại chuyến lưu trú. Ai đã giúp bạn một việc ngoài phần thường lệ? Có người buồng phòng nào dọn thêm cho bạn khi bạn nhờ không? Có nhân viên hỗ trợ khách nào đã gọi điện mấy lần để giữ chỗ cho bạn không?

Ghi tên những người đó, chuẩn bị phong bì hoặc lời cảm ơn tương ứng. Với buồng phòng, để phong bì trên gối kèm mảnh giấy. Với người ở quầy, gửi lại kèm tên. Với người không nhận tiền, viết một dòng khen có tên trong phiếu góp ý. Như vậy bạn rời đi mà không ai bị bỏ quên, cũng không ai bị đặt vào thế khó.

Cái không cần làm: không cần tính toán xem người khác đưa bao nhiêu, không cần đưa đều cho mọi người cho "công bằng", không cần nói với ai rằng mình đã bồi dưỡng. Phần đó là chuyện riêng giữa bạn và người được cảm ơn.

Nếu bạn là người tổ chức chuyến đi cho cả nhóm đồng nghiệp hay đối tác, nên thống nhất trước một cách làm chung, chẳng hạn một người đại diện gửi lời cảm ơn và phong bì cho bộ phận buồng phòng khi cả đoàn trả phòng. Như vậy khách mời không phải tự băn khoăn, và nhân viên cũng nhận được lời cảm ơn rõ ràng từ cả đoàn.

Câu hỏi thường gặp

Ở khách sạn Việt Nam có bắt buộc bồi dưỡng nhân viên không?

Không bắt buộc. Nhiều khách sạn cao cấp đã tính phí phục vụ trong hoá đơn. Bồi dưỡng thêm là lời cảm ơn tự nguyện khi bạn được giúp một việc cụ thể, và không đưa cũng không bị coi là thiếu lịch sự.

Để tiền bồi dưỡng cho nhân viên buồng phòng ở đâu?

Thường để trên gối hoặc trên bàn đầu giường, cho vào phong bì nhỏ kèm mảnh giấy ghi lời cảm ơn. Có lời ghi rõ là để lại cho người dọn phòng thì nhân viên mới yên tâm nhận, không phải coi là đồ khách bỏ quên.

Có nên bồi dưỡng cho lễ tân không?

Thường không. Nhiều khách sạn không cho phép lễ tân và quản lý nhận tiền của khách. Nếu muốn cảm ơn, khen tên họ trong phiếu góp ý hoặc nói với quản lý ca, cách đó có ích cho họ hơn.

Đi du lịch nước ngoài thì bồi dưỡng thế nào cho đúng?

Phong tục mỗi nước khác nhau nhiều, có nơi gần như bắt buộc, có nơi lại không ai nhận. Cách chắc nhất là hỏi lễ tân ngay khi nhận phòng, hoặc hỏi người phụ trách đoàn, và chuẩn bị ít tiền mệnh giá nhỏ của nước đó.

Nhân viên từ chối nhận thì có nên nài thêm không?

Không nên. Họ có thể đang làm đúng quy định nơi làm việc. Cảm ơn lần nữa, cất tiền đi, và nếu muốn ghi nhận thì viết vài dòng khen có tên họ trong phiếu góp ý trước khi trả phòng.

Không có tiền mặt thì có cách nào cảm ơn không?

Có. Một số khách sạn cho phép cộng khoản bồi dưỡng vào hoá đơn, bạn hỏi lễ tân khi trả phòng. Ngoài ra, lời khen cụ thể có tên người trong đánh giá sau chuyến đi cũng được nhân viên và quản lý rất coi trọng.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138