QuyenQuy.comQuyền Quý
Quy tắc bàn tiệc

Vị trí dao nĩa trên bàn tiệc kiểu Âu: dùng từ ngoài vào, ly bên phải, bánh bên trái

Cách đọc một chỗ ngồi bày sẵn kiểu Âu: dao nĩa dùng từ ngoài vào trong, ly của mình bên phải, đĩa bánh mì bên trái, bộ đồ tráng miệng phía trên đĩa.

Close overhead view of a formal European place setting on white linen, guest hands resting beside the plate, soft candlelight, shallow depth of field, no faces

Một chỗ ngồi bày sẵn kiểu Âu đọc theo ba quy tắc: dao nĩa xếp theo thứ tự món, bạn dùng từ ngoài cùng vào sát đĩa; mọi thứ để uống nằm bên phải, mọi thứ bánh mì nằm bên trái; bộ dao thìa nằm ngang phía trên đĩa là dành cho món tráng miệng. Nhớ ba câu đó là gần như không bao giờ cầm nhầm, kể cả khi trên bàn có tới năm, sáu món đồ.

Cái khó của lần đầu ngồi bàn tiệc kiểu Âu không nằm ở cách ăn mà nằm ở khoảnh khắc ngồi xuống, nhìn một hàng dao nĩa lấp lánh rồi không biết bắt đầu từ đâu. Phần dưới đây đi từng vùng quanh chiếc đĩa, chỉ ra cách đọc một bàn tròn chật chỗ, những món đồ lạ hay gặp, và việc cần làm khi lỡ cầm đồ của người bên cạnh.

Ba quy tắc đọc một chỗ ngồi bày sẵn

Anh Khoa, kỹ sư phần mềm ở TP Hồ Chí Minh, vừa được cử dự bữa tối của một đối tác châu Âu tại phòng tiệc khách sạn. Bàn của anh có đĩa lớn ở giữa, bên trái ba chiếc nĩa, bên phải hai con dao và một chiếc thìa to, phía trên đĩa một con dao nhỏ nằm ngang cùng một chiếc thìa nhỏ, bên phải nữa là ba chiếc ly cao thấp khác nhau. Nhìn thì rối, nhưng thật ra người bày bàn đã sắp sẵn câu trả lời.

Quy tắc thứ nhất: từ ngoài vào trong. Món đầu tiên dùng bộ dao nĩa xa đĩa nhất. Ăn xong món đó, phục vụ dọn luôn bộ đồ vừa dùng, bộ kế tiếp tự động trở thành bộ ngoài cùng. Nếu bàn có thìa súp, nó thường nằm ngoài cùng bên phải vì súp hay được dọn sớm.

Quy tắc thứ hai: uống bên phải, bánh bên trái. Ly nước, ly vang, ly rượu mạnh đều đặt phía trên con dao, bên tay phải. Đĩa bánh mì nhỏ và con dao phết bơ đặt phía trên nĩa, bên tay trái. Một cách nhớ quen thuộc: chụm ngón cái với ngón trỏ của từng bàn tay, tay trái tạo hình chữ b là bánh, tay phải tạo hình chữ d là đồ uống.

Quy tắc thứ ba: phía trên đĩa là tráng miệng. Bộ đồ nằm ngang trên đĩa chưa dùng tới cho đến cuối bữa. Khi món ngọt được mang ra, phục vụ có thể kéo bộ này xuống, hoặc bạn tự kéo: thìa xuống phía tay phải, nĩa xuống phía tay trái.

Bản đồ quanh chiếc đĩa: món đồ nào nằm đâu, dùng cho gì

Không phải bữa tiệc nào cũng bày đủ chừng này món. Tiệc công ty thường chỉ ba món ăn nên chỉ có hai nĩa, hai dao và một thìa. Bảng dưới liệt kê đủ để bạn nhận ra bất kỳ món nào bắt gặp.

Vị tríMón đồDùng khi nào
Trái, ngoài cùngNĩa nhỏMón khai vị hoặc rau trộn
Trái, sát đĩaNĩa lớnMón chính
Phải, ngoài cùngThìa tròn lớnSúp
Phải, giữaDao nhỏ hoặc dao cá đầu bản rộngKhai vị hoặc món cá
Phải, sát đĩaDao lớn, có khi răng cưaMón chính có thịt
Trên đĩa, nằm ngangThìa và nĩa nhỏTráng miệng
Trên bên tráiĐĩa nhỏ, dao bơ đặt chéoBánh mì và bơ
Trên bên phảiLy nước, ly vang, có khi ly hẹp caoĐồ uống, xếp theo thứ tự dùng

Lưỡi dao luôn quay vào phía đĩa. Đó là quy ước bày bàn, không phải chuyện bạn phải chỉnh lại. Nếu thấy một con dao nằm lệch chiều, cứ để yên, nhân viên sẽ chỉnh khi thấy.

Đọc ly cho đúng: ly nào của mình, ly nào để trống

Ly của bạn nằm phía trên mũi dao bên phải. Trên một bàn tròn chật, ly của hai người cạnh nhau đứng rất gần. Đừng nhìn ly, hãy nhìn dao: con dao của bạn chỉ lên ly nào thì ly đó là của bạn. Mẹo này cứu được nhiều tình huống ở tiệc cưới hay tiệc tất niên bàn mười người.

Ly lớn nhất, chân thấp, thường là ly nước. Ly nước hay được đặt sát mũi dao nhất hoặc hơi lùi vào trong. Ly vang đỏ bầu to, ly vang trắng nhỏ hơn, ly hẹp cao dùng cho đồ uống có ga. Nhân viên rót đồ nào sẽ rót đúng ly đó; bạn không cần đoán.

Ly để trống không có nghĩa bạn phải uống. Bạn không dùng rượu thì cứ để ly vang trống, khi phục vụ tới chỉ cần đặt nhẹ đầu ngón tay lên miệng ly hoặc nói khẽ "dạ em xin nước thôi ạ". Không cần lật úp ly, cách đó nay đã cũ và dễ làm đổ. Nước lọc, nước khoáng hay nước ép đều là lựa chọn hoàn toàn đường hoàng.

Tách trà, cà phê thường chưa đặt sẵn. Ở tiệc tối, tách thường được mang ra cùng hoặc sau món tráng miệng, đặt bên phải. Nếu thấy tách đặt sẵn từ đầu, đó là tiệc trưa hoặc tiệc sáng làm việc.

Những món đồ lạ có thể gặp và cách nhận ra

Tiệc trang trọng đôi khi có thêm vài món đồ khiến người lần đầu bối rối. Không cần thuộc tên gọi, chỉ cần nhận ra hình dáng và biết chúng phục vụ món nào. Nếu vẫn không chắc, chờ món đó được dọn ra, người bày bàn đã tính để món đồ phù hợp nằm đúng chỗ ngoài cùng.

  • Dao cá: lưỡi rộng, đầu tù, không sắc. Dùng để tách thịt cá theo thớ và gạt xương, không dùng để cắt mạnh.
  • Nĩa hàu: nhỏ, ba răng ngắn, thường đặt bên phải cạnh thìa súp. Đây là món duy nhất nằm bên phải mà không phải dao hay thìa.
  • Thìa súp nhỏ đầu tròn: dùng cho súp dọn trong chén nhỏ có quai, khác thìa súp lớn dùng với đĩa sâu.
  • Dao thịt răng cưa: chỉ có khi món chính là bít tết hoặc thịt nướng dày.
  • Thìa nhỏ đặt cạnh tách: để khuấy, khuấy xong đặt lại trên đĩa lót, không để trong tách.
  • Bát nước nhỏ có lát chanh: để rửa đầu ngón tay sau món ăn bằng tay như tôm hay cua, không phải để uống.

Món đồ không dùng tới thì cứ để nguyên chỗ cũ. Cuối món, phục vụ sẽ dọn kèm, không ai đánh giá bạn vì một con dao còn sạch.

Ngồi xuống rồi làm gì trong ba mươi giây đầu

Anh Khoa được chủ tiệc chỉ chỗ, kéo ghế ngồi xuống. Chính khoảnh khắc này là lúc nhiều người vội vàng cầm thứ gì đó lên cho đỡ ngượng. Trình tự dưới đây giúp anh vừa đọc bàn vừa không tỏ ra lúng túng.

  1. Ngồi thẳng, hai tay để nhẹ trên đùi hoặc cổ tay chạm mép bàn, chưa cầm gì.
  2. Liếc một vòng chỗ ngồi của mình: đếm số nĩa bên trái, đó là số món ăn trước tráng miệng, trừ món súp.
  3. Nhìn mũi dao để xác định ly của mình và nhìn bên trái để xác định đĩa bánh mì của mình.
  4. Chờ chủ tiệc hoặc người cao tuổi nhất bàn trải khăn ăn rồi mới trải của mình.
  5. Khi món đầu tiên được đặt xuống, cầm bộ đồ ngoài cùng. Nếu người chủ trì bàn chưa cầm dao nĩa, chờ thêm một nhịp.

Năm bước này mất chưa tới nửa phút và không ai nhìn thấy bạn đang "đọc bàn". Người ngoài chỉ thấy một người ngồi điềm tĩnh, đợi đúng lúc.

Lỡ cầm nhầm đồ của mình hay của người bên cạnh

Chị Ngân, nhân viên kinh doanh ở Hải Phòng, uống một ngụm nước rồi mới nhận ra đó là ly của vị khách bên phải. Người bên cạnh thì đã chuẩn bị cầm ly. Cách gỡ đơn giản nhất là nói ngay, nhẹ nhàng: "Ôi em xin lỗi, em cầm nhầm ly của anh rồi", rồi khẽ ra hiệu cho phục vụ mang một ly mới. Không cần giải thích dài, không cần tự trách. Một lời nhận và một ly mới là xong chuyện.

Nếu bạn dùng nhầm bộ dao nĩa của món sau cho món trước, đừng đặt chúng lại chỗ cũ khi đã dính thức ăn. Cứ dùng hết món đó, xếp dao nĩa vào đĩa như bình thường, phục vụ sẽ dọn đi. Khi món kế tiếp ra, nếu thiếu đồ, bạn chỉ cần nói khẽ với phục vụ là được bổ sung. Nhân viên phòng tiệc gặp chuyện này hằng tuần.

Cầm nhầm đĩa bánh mì của người bên trái là lỗi phổ biến nhất ở bàn tròn. Nếu đã phết bơ lên, bạn cứ dùng tiếp đĩa đó và mời người bên cạnh dùng đĩa của mình phía bên kia, kèm một câu xin lỗi nhỏ. Người bên cạnh thường sẽ cười và cho qua, vì chính họ cũng từng phân vân.

Điều đáng tránh nhất không phải là cầm nhầm mà là cố che giấu: lén đặt ly về chỗ cũ, hoặc im lặng để người bên cạnh phải tự phát hiện ly của mình đã có người uống. Nhận lỗi ngay trong một câu ngắn luôn nhẹ nhàng hơn cho cả hai bên. Sau đó, bạn quay lại câu chuyện đang dở như chưa có gì xảy ra, vì chính sự bình thản của bạn mới là thứ người khác nhớ.

Câu tự hỏi trước khi đi và những việc không cần làm

Trước bữa tiệc trang trọng đầu tiên, bạn có thể tự hỏi vài câu để biết mình cần chuẩn bị tới đâu. Phần lớn câu trả lời đã nằm sẵn trên thiệp mời hoặc có thể hỏi người tổ chức.

  • Tiệc ngồi hay tiệc đứng? Tiệc đứng thì gần như không có chuyện đọc dao nĩa.
  • Có mấy món? Thiệp hoặc người tổ chức thường biết thực đơn bao nhiêu món.
  • Mình ngồi bàn tròn hay bàn dài? Bàn tròn chật thì nhớ mẹo nhìn mũi dao để tìm ly.
  • Mình có ăn kiêng gì không? Nên báo trước cho ban tổ chức thay vì để tới bàn mới nói.

Những việc không cần làm: không cần thuộc tên tiếng Pháp của từng chiếc nĩa, không cần sắp lại bộ đồ cho thẳng hàng, không cần lau dao nĩa bằng khăn ăn trước khi dùng. Lau dao nĩa ở nhà hàng tử tế là ngầm chê chủ tiệc chuẩn bị không sạch, nên đó mới là điều nên tránh.

Câu hỏi thường gặp

Nếu bàn chỉ có một bộ dao nĩa thì dùng cho mọi món sao?

Có những bữa tiệc giản tiện chỉ bày một bộ. Khi đó phục vụ thường thay bộ mới sau mỗi món. Nếu họ không thay, bạn giữ bộ đó lại, đặt gác lên mép đĩa bánh mì hoặc nói khẽ với phục vụ xin bộ mới.

Thuận tay trái thì có được đảo vị trí dao nĩa không?

Bạn có thể cầm dao tay trái và nĩa tay phải trong lúc ăn, nhưng không cần đảo chỗ đặt ban đầu trên bàn. Khi xếp dao nĩa báo đã ăn xong, nhiều người thuận tay trái vẫn xếp theo chiều quen thuộc để phục vụ dễ đọc.

Ly nước và ly vang để quá gần nhau thì phân biệt thế nào?

Ly nước thường to nhất, chân ngắn hoặc không chân, đặt sát mũi dao. Ly vang chân cao, mảnh hơn. Khi phục vụ rót, họ sẽ rót đúng loại vào đúng ly, bạn chỉ cần quan sát lần rót đầu tiên.

Có cần đợi tất cả mọi người được dọn món rồi mới ăn không?

Ở bàn tiệc trang trọng, nên đợi tới khi cả bàn có món, hoặc khi chủ tiệc mời bắt đầu. Bàn quá đông và món nóng ra lệch nhịp thì người chưa có món thường mời mọi người ăn trước, khi đó bạn có thể bắt đầu.

Đĩa lớn ở giữa có phải để đặt thức ăn lên không?

Ở nhiều bữa tiệc, chiếc đĩa lớn bày sẵn chỉ là đĩa lót trang trí. Món khai vị hay súp được đặt chồng lên nó, và đĩa lót thường được dọn đi trước món chính. Bạn không cần tự dọn hay xê dịch nó.

Rơi khăn hoặc dao xuống đất khi đang đọc bàn thì làm gì?

Không cúi xuống nhặt. Ra hiệu nhẹ cho phục vụ, họ sẽ mang đồ mới tới. Bạn tiếp tục trò chuyện bình thường, chuyện nhỏ như vậy không ai để tâm lâu nếu chính bạn không làm to chuyện.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138