Ở khách sạn cao cấp, bạn không cần tỏ ra quen thuộc mà chỉ cần ba điều: để nhân viên làm phần việc của họ, nói rõ điều mình cần bằng giọng vừa đủ, và giữ cho phòng cũng như không gian chung dễ chịu cho người đến sau. Phần lớn lúng túng của lần đầu đến từ chỗ không biết ai lo việc gì, chứ không phải từ chỗ thiếu lễ nghi.
Bài này đi theo đúng trình tự một lần lưu trú: lúc xe dừng trước sảnh, lúc đứng ở quầy lễ tân, đi lại trong sảnh và thang máy, dùng phòng, nhờ bộ phận hỗ trợ khách, và lúc trả phòng. Mỗi chặng có việc nên làm, chỗ người ta hay ngượng, và cách gỡ khi lỡ làm chưa khéo.
Từ cửa xe vào sảnh: ai đón bạn và nên để họ làm gì
Anh Quân là kỹ sư ở Hải Phòng, lần đầu được công ty cho đi hội nghị ở một khách sạn lớn tại Đà Nẵng. Xe vừa dừng, một nhân viên mở cửa xe, một người khác đã cúi xuống cốp lấy vali. Anh Quân giằng lại chiếc vali vì ngại phiền người ta, hai bên kéo qua kéo lại một lúc rồi cùng cười gượng. Chuyện nhỏ, nhưng đúng là khoảnh khắc nhiều người lần đầu gặp.
Ở khách sạn cao cấp, nhân viên gác cửa và nhân viên hành lý được giao đúng việc đón khách và mang đồ. Để họ làm là tôn trọng công việc của họ, không phải là bắt người khác phục vụ mình. Bạn chỉ cần nói một câu như "Cảm ơn anh, trong túi xách nhỏ có máy tính, em xin tự cầm", rồi giữ lại đồ có giá trị hoặc giấy tờ. Vali lớn thường được gắn thẻ và đưa lên phòng sau, nên bạn không cần đứng chờ.
Nếu bạn đi xe riêng, nhân viên có thể nhận chìa khoá để đỗ xe hộ. Hỏi rõ cách lấy xe lại, giữ phiếu nhận xe cẩn thận, và đừng để đồ quý trên ghế. Nếu bạn đi bộ vào với một ba lô gọn, cứ tự cầm, gật đầu chào người mở cửa là đủ.
Ở quầy lễ tân: chuẩn bị gì và nói gì cho nhanh
Thủ tục nhận phòng nhanh hay chậm phụ thuộc phần lớn vào việc khách chuẩn bị sẵn. Thứ tự gọn nhất thường là:
- Cầm sẵn giấy tờ tùy thân (căn cước hoặc hộ chiếu) và mã đặt phòng trên điện thoại trước khi đến lượt, không lục túi khi đã đứng trước quầy.
- Chào và nói tên người đặt phòng: "Chào chị, em có đặt phòng tên Nguyễn Minh Quân, nhận phòng hôm nay ạ." Nếu công ty đặt hộ, nói thêm tên công ty.
- Nghe lễ tân xác nhận loại phòng, số đêm, giờ ăn sáng, giờ trả phòng. Chỗ nào không khớp với điều bạn biết thì hỏi luôn lúc này, nhẹ nhàng.
- Đặt cọc hoặc ký xác nhận: nhiều nơi giữ tạm một khoản trên thẻ hoặc nhận cọc, sẽ trả lại khi trả phòng. Đây là thủ tục chung, không phải nghi ngờ bạn.
- Nói nhu cầu riêng ngay một lần: cần gối thêm, phòng xa thang máy, tầng không hút thuốc, gọi báo thức. Nói gộp một lần dễ hơn gọi điện xuống nhiều lần sau đó.
- Cảm ơn và nhận thẻ phòng, nhớ số phòng trong đầu thay vì đọc to trước người khác.
Nếu đến sớm trước giờ nhận phòng, bạn có thể hỏi gửi hành lý và chờ ở sảnh hoặc đi đâu đó rồi quay lại. Không nên nài nỉ nhận phòng sớm khi lễ tân đã nói phòng chưa dọn xong; một câu "Nếu có phòng sớm hơn thì chị báo em giúp nhé" là đủ lịch sự.
Trong sảnh, hành lang và thang máy
Giữ giọng nói ở mức người bên cạnh nghe được. Sảnh khách sạn cao cấp thường rộng, trần cao, tiếng vang xa. Gọi người quen ở đầu kia sảnh, nói điện thoại bật loa ngoài, hay cười đùa thành nhóm lớn là những thứ khiến người khác ngoái nhìn nhiều nhất.
Ghế sảnh là chỗ ngồi chờ chung. Ngồi họp ngắn, chờ người đón thì được; trải tài liệu kín bàn, gác chân lên ghế, ăn đồ mang từ ngoài vào thì không. Nếu cần làm việc lâu, hỏi lễ tân chỗ phù hợp như quầy cà phê ở sảnh hay phòng làm việc chung.
Thang máy: đứng sang bên, để người trong ra trước. Ai đứng gần bảng nút thì hỏi người khác lên tầng mấy và bấm giúp. Trong thang máy hạn chế bàn chuyện công việc hay chuyện riêng, vì người lạ đứng cách bạn chỉ một sải tay.
Trang phục đi lại trong không gian chung. Áo choàng tắm và dép đi trong phòng chỉ dùng trong phòng và ở khu bể bơi, phòng xông hơi nếu khách sạn cho phép. Xuống sảnh, nhà hàng hay quầy cà phê thì mặc quần áo bình thường.
Hành lang buổi tối là chỗ ngủ của người khác. Đóng cửa nhẹ tay, nói nhỏ khi về muộn, và không mở cửa phòng nói chuyện qua lại với phòng bên kia hành lang.
Trong phòng: dùng đồ, biển báo và dịch vụ phòng
Đồ dùng một lần là để dùng. Bàn chải, dầu gội, mũ tắm đặt sẵn là phần dịch vụ, bạn dùng và mang phần đã mở về cũng không sao. Áo choàng tắm, khăn, dép vải có ghi là bán hoặc là tài sản khách sạn thì để lại. Không chắc thì hỏi.
Tủ đồ uống và đồ ăn nhẹ trong phòng thường tính tiền. Đọc kỹ thẻ hướng dẫn trước khi dùng. Nếu không định dùng, tốt nhất đừng lấy ra rồi để lại, vì một số tủ có cảm biến tự ghi nhận.
Biển "Xin đừng làm phiền" và biển "Xin dọn phòng". Treo biển ngoài tay nắm cửa hoặc bấm nút cạnh cửa, tùy nơi. Treo biển đừng làm phiền nhiều ngày liền mà không báo, nhân viên buồng phòng sẽ phải gõ cửa kiểm tra vì lý do an toàn; đó là quy trình, không phải phiền nhiễu.
Để phòng ở trạng thái người khác dọn được. Gom khăn đã dùng vào một chỗ, rác vào thùng, đồ ăn thừa đậy lại. Khăn còn dùng tiếp thì treo lên, khăn cần thay thì để trên sàn phòng tắm, theo hướng dẫn thường có trong phòng.
Gọi dịch vụ phòng. Nói số phòng, món cần và giờ muốn nhận. Khi nhân viên mang đồ lên, mặc đồ chỉnh tề rồi mới mở cửa, chỉ chỗ đặt khay, ký phiếu, cảm ơn. Ăn xong đặt khay ra ngoài cửa hoặc gọi báo thu dọn, tùy hướng dẫn của khách sạn.
Nhờ bộ phận hỗ trợ khách cho đúng việc
Nhiều khách sạn có quầy hỗ trợ khách, thường đặt gần sảnh, nhân viên ở đó lo đặt bàn ăn, gọi xe, gợi ý chỗ tham quan, gửi đồ, mua hộ vé. Đây là bộ phận nhiều người ngại hỏi nhất, trong khi chính họ được đặt ra để trả lời những câu hỏi như vậy.
Chị Hạnh, kế toán trưởng một công ty ở Cần Thơ, đưa mẹ đi nghỉ ở Khánh Hoà và muốn tìm một quán ăn yên tĩnh, có món mềm cho người lớn tuổi. Thay vì hỏi chung chung "Ở đây có quán nào ngon", chị nói: "Em cần một chỗ ăn tối cho hai người, mẹ em lớn tuổi nên cần chỗ ít bậc thang, món mềm, cách khách sạn không quá xa. Anh gợi ý giúp em hai chỗ và đặt bàn lúc bảy giờ được không?" Câu hỏi có đủ số người, giờ, nhu cầu đặc biệt, nên nhân viên làm được ngay.
Nguyên tắc chung là nói rõ mục đích, giới hạn thời gian và những điều cần tránh. Khi được giúp một việc tốn công, như tìm đồ thất lạc hay đổi lịch xe gấp, một lời cảm ơn tận mặt và nhắc tên người đã giúp khi gặp quản lý là cách ghi nhận rất được quý.
Chỗ hay sai ở khách sạn và cách làm cho gọn
Những lỗi dưới đây gặp ở cả người đi lần đầu lẫn người đi nhiều, vì thói quen ở nhà theo ra khách sạn:
| Hay làm | Vì sao không nên | Làm thế này |
|---|---|---|
| Giằng lại hành lý với nhân viên | Làm cả hai bên lúng túng ngay cửa | Giữ túi nhỏ có đồ quý, để họ mang vali |
| Gọi to nhân viên từ xa | Cả sảnh phải nghe | Đi lại gần, hoặc gọi số nội bộ từ phòng |
| Mặc áo choàng tắm xuống sảnh | Không gian chung có khách đi công việc | Thay đồ khi rời khu phòng, bể bơi |
| Phàn nàn trước mặt khách khác | Nhân viên khó xử lý, khách khác khó chịu | Hỏi gặp riêng quản lý ca, nói ngắn, nói cụ thể |
| Để phòng bừa bộn khi trả | Người dọn mất gấp đôi thời gian | Gom khăn, rác, đóng va li gọn trước khi xuống |
Cái không cần làm: không cần mặc trang trọng mỗi lần ra sảnh, không cần nói tiếng Anh nếu nhân viên nói tiếng Việt, không cần tỏ ra biết hết các dịch vụ. Hỏi thẳng luôn tốt hơn đoán.
Trả phòng và khi lỡ làm chưa khéo
Trước giờ trả phòng chừng nửa tiếng, kiểm lại két sắt, ổ cắm sạc, ngăn tủ đầu giường và móc treo sau cửa phòng tắm, ba chỗ người ta hay bỏ quên đồ nhất. Nếu cần ở thêm vài giờ, gọi xuống hỏi trước chứ đừng tự ở quá giờ. Xuống quầy, trả thẻ phòng, xem lại hoá đơn tại chỗ; có khoản lạ thì hỏi bình tĩnh, thường chỉ là ghi nhầm và được sửa ngay.
Nếu lỡ làm chưa khéo, cách gỡ đơn giản hơn bạn nghĩ. Lỡ nói to trong sảnh thì hạ giọng, gật đầu xin lỗi người bên cạnh là xong. Lỡ làm đổ nước, vỡ ly trong phòng thì gọi báo ngay để người ta dọn và an toàn cho mình, đừng tự gom mảnh vỡ. Lỡ dùng nhầm đồ có tính phí thì báo khi trả phòng. Lỡ cáu với nhân viên vì mệt thì lúc ra quầy nói một câu: "Hôm qua em hơi nóng, anh bỏ qua cho em nhé." Người làm dịch vụ nhớ rất lâu những vị khách biết xin lỗi.
Câu tự hỏi trước khi rời phòng mỗi sáng: phòng này có đang ở trạng thái mình không ngại để người khác bước vào không? Nếu câu trả lời là có, bạn đã cư xử ổn.
Câu hỏi thường gặp
Có bắt buộc để nhân viên khách sạn xách hành lý không?
Không bắt buộc. Nếu bạn chỉ có một ba lô hay va li nhỏ, cứ nói cảm ơn và tự mang. Với hành lý cồng kềnh, để nhân viên làm sẽ nhanh và gọn hơn, bạn chỉ cần giữ lại túi có giấy tờ và đồ có giá trị.
Đến khách sạn trước giờ nhận phòng thì nên làm gì?
Báo lễ tân tên đặt phòng, hỏi có phòng sớm không, nếu chưa có thì gửi hành lý và nhờ họ báo khi phòng sẵn sàng. Trong lúc chờ có thể ngồi ở sảnh, quầy cà phê hoặc đi dạo gần đó, không cần nài nỉ.
Mặc áo choàng tắm ra hành lang để xuống bể bơi có được không?
Tùy quy định của từng khách sạn, nhiều nơi cho phép đi từ phòng xuống khu bể bơi hay xông hơi bằng lối riêng. Nhưng không nên mặc như vậy đi qua sảnh chính, nhà hàng hay quầy lễ tân. Nếu không chắc, hỏi lễ tân trước.
Muốn phàn nàn về phòng thì nói thế nào cho lịch sự?
Gọi xuống quầy hoặc đến gặp riêng, nói rõ số phòng, vấn đề cụ thể và điều bạn mong muốn, ví dụ đổi phòng hay sửa điều hoà. Giữ giọng bình thường, tránh nói trước mặt khách khác. Phần lớn khách sạn xử lý nhanh khi được nói rõ.
Đồ dùng trong phòng như dầu gội, bàn chải có được mang về không?
Đồ dùng một lần đã đặt sẵn trong phòng thường là để khách dùng, đã mở thì mang về cũng được. Áo choàng, khăn, dép vải, máy sấy và đồ trang trí là tài sản của khách sạn. Nếu muốn mua, hỏi lễ tân.
Có cần chào nhân viên mỗi lần đi qua sảnh không?
Không cần chào to từng người. Gật đầu hoặc mỉm cười khi nhân viên chào bạn là đủ, giống như với đồng nghiệp ở văn phòng. Điều được quý là thái độ tử tế đều đặn, không phải những lời chào cầu kỳ.