Dáng đứng chững chạc ở sự kiện trang trọng là dồn trọng tâm đều lên hai chân, vai thả xuống, cằm song song mặt đất, tay để yên ở một chỗ cố định và đứng ở vị trí không chắn lối ai. Không cần ưỡn ngực như người mẫu, cũng không cần đứng nghiêm như chào cờ. Người nhìn vào chỉ cần thấy bạn thư thái và sẵn sàng tiếp chuyện.
Phần lớn sự khó chịu khi đứng giữa đám đông đến từ đôi tay không biết để đâu và việc dồn hết sức nặng sang một bên hông sau mười phút. Bài này đi qua từng phần cơ thể, ba tình huống đứng hay gặp, cách chọn chỗ đứng và cách tự sửa ngay tại chỗ khi nhận ra mình đang khom hoặc vặn người.
Vì sao đứng lâu lại khó hơn ngồi
Chị Thu vừa lên trưởng phòng ở một công ty xuất nhập khẩu tại Hà Nội. Lần đầu dự tiệc tất niên của tập đoàn, chị đứng ở sảnh chờ gần bốn mươi phút trước khi khách mời vào bàn. Mười phút đầu chị thấy ổn. Đến phút thứ hai mươi, chị nhận ra mình đang khoanh tay, dồn hết sức nặng sang chân phải và liên tục nhìn điện thoại để có việc cho tay làm. Không ai chê gì, nhưng chị thấy mình trông như đang sốt ruột chờ về.
Chuyện của chị Thu rất thường gặp. Khi ngồi, ghế đỡ lưng và hai tay có chỗ đặt sẵn. Khi đứng, cơ thể phải tự giữ thăng bằng, và mỗi khi mỏi, nó tìm cách dễ nhất: lệch hông, khom vai, khoanh tay, tì vào tường. Những tư thế này không sai về phép lịch sự, nhưng người đối diện đọc chúng thành tín hiệu khép lại hoặc mệt mỏi. Vì vậy mục tiêu không phải là đứng thật thẳng trong năm phút rồi gục xuống, mà là tìm một tư thế giữ được lâu mà vẫn trông mở và điềm đạm.
Một nguyên tắc nên nhớ trước khi đi vào chi tiết: dáng đứng đẹp là dáng đứng không gây chú ý. Nếu người khác nhận ra bạn đang cố đứng cho đẹp, nghĩa là bạn đang gồng quá tay.
Từ chân lên đầu: đặt từng phần cơ thể
Bảng dưới đây đi từ dưới lên, vì gốc của một dáng đứng vững nằm ở bàn chân chứ không ở vai. Đọc một lần ở nhà, đứng trước gương thử từng dòng, rồi đến sự kiện chỉ cần nhớ cột cuối.
| Phần cơ thể | Đặt thế nào | Hay sai | Nhắc nhanh |
|---|---|---|---|
| Bàn chân | Rộng bằng hông hoặc hẹp hơn một chút, mũi chân hơi mở ra ngoài | Chụm sát hai gót hoặc đứng chéo chân | Hai chân cùng gánh |
| Đầu gối | Thả lỏng, hơi chùng, không khoá cứng ra sau | Khoá gối, đứng lâu dễ choáng và mỏi lưng | Gối mềm |
| Hông | Ngay giữa hai chân, không đẩy sang một bên | Dồn hông sang một bên sau vài phút | Hông giữa |
| Vai | Kéo nhẹ ra sau rồi thả xuống, cách xa tai | Nhún vai lên khi lo, hoặc ưỡn ngực quá mức | Vai xa tai |
| Cằm và mắt | Cằm song song mặt đất, mắt nhìn ngang tầm người đối diện | Cúi nhìn sàn hoặc ngửa cằm lên | Nhìn ngang |
| Tay | Một trong ba vị trí ở mục kế tiếp, giữ yên | Đổi chỗ liên tục, sờ tóc, chỉnh áo | Tay có chỗ |
Chỗ đáng chú ý nhất là đầu gối. Nhiều người tưởng đứng thẳng là khoá cứng gối, nhưng chính tư thế đó làm mỏi thắt lưng nhanh và khiến người hơi ngả về sau. Chùng gối một chút, gần như không nhìn thấy, là đủ để đứng thêm được nửa giờ.
Ba chỗ để tay không bị gượng
Thả hai tay xuôi tự nhiên. Đây là vị trí trung tính và lịch sự nhất, chỉ khó ở chỗ phần lớn người mới tập thấy tay mình thừa thãi. Để ngón tay hơi cong như đang cầm một quả trứng nhỏ thay vì duỗi cứng hay nắm chặt, cảm giác thừa sẽ giảm đi nhiều.
Đặt hai bàn tay chồng nhẹ trước bụng, ngang thắt lưng. Vị trí này hợp khi đứng nghe phát biểu, đứng chờ trong hàng, hoặc khi mặc áo dài, váy dài. Giữ thấp ngang thắt lưng; nếu đưa lên ngang ngực sẽ thành dáng phòng thủ, còn đưa xuống thấp quá trông như đang che chắn.
Một tay cầm ly hoặc sổ, tay kia thả xuôi. Ở tiệc đứng, có một vật trong tay giải quyết luôn chuyện tay để đâu. Cầm ly bằng tay trái để tay phải khô và sạch khi cần bắt tay. Nếu không uống rượu, một ly nước lọc hoặc nước ép cũng làm được việc này.
Những chỗ không nên để tay. Khoanh tay trước ngực trông như đang không đồng ý; chống nạnh trông như đang trông coi; đút cả hai tay vào túi quần trông xuề xoà; chắp tay sau lưng lâu trông như đang đi kiểm tra. Đút một tay vào túi trong vài phút ở dịp bớt trang trọng thì không sao, miễn tay kia không làm gì lăng xăng.
Khi không biết làm gì, chọn một vị trí và giữ yên. Người đối diện ít để ý bạn đặt tay ở đâu, nhưng rất dễ để ý khi tay bạn đổi chỗ mỗi mười giây. Sự yên của đôi tay là thứ tạo ra vẻ điềm tĩnh.
Ba tình huống đứng hay gặp nhất
Mỗi tình huống có một tư thế phù hợp riêng. Không cần nhớ hết, chỉ cần biết mình đang ở tình huống nào.
| Tình huống | Tư thế nên giữ | Lưu ý |
|---|---|---|
| Đứng chờ ở sảnh trước giờ vào tiệc | Hai tay xuôi hoặc chồng trước bụng, đứng hơi lùi khỏi lối đi chính | Đổi chân trụ nhẹ nhàng mỗi vài phút thay vì lệch hông một bên |
| Đứng nghe phát biểu, nghe nhạc quốc ca, chào cờ trong buổi lễ | Đứng thẳng, hai chân khép gần, tay xuôi, mắt hướng về phía người nói hoặc lá cờ | Không cầm ly, không nhìn điện thoại, không trò chuyện riêng |
| Đứng trò chuyện trong một nhóm nhỏ ở tiệc đứng | Thân người mở về phía nhóm, một tay cầm ly ở tay trái | Giữ khoảng cách khoảng một cánh tay; không quay lưng về phía ai trong nhóm |
Khi có người mới bước tới nhóm, xoay nhẹ vai và nhích nửa bước để mở vòng tròn cho họ. Động tác nhỏ này nói lên sự đón nhận rõ hơn bất cứ câu chào nào, và là một phần của dáng đứng chứ không chỉ là phép xã giao.
Chọn chỗ đứng: đẹp không bằng đúng chỗ
Một dáng đứng chuẩn mà đặt sai chỗ vẫn gây phiền cho người khác. Trước khi lo về tư thế, nhìn quanh một lượt để chọn vị trí theo các nguyên tắc sau.
- Tránh đứng ngay cửa ra vào, đầu cầu thang, lối phục vụ đi ra từ bếp và trước bàn ký tên. Đây là những điểm người khác buộc phải đi qua.
- Đứng trò chuyện thì lùi vào gần tường hoặc cạnh bàn cao, chừa lối đi ở giữa. Một nhóm năm người đứng giữa sảnh tạo thành hòn đảo mà ai cũng phải vòng qua.
- Không tì lưng vào tường, cột hay bàn tiệc. Đứng gần tường thì giữ cách khoảng một bàn tay, đủ để không trông như đang dựa.
- Khi chờ chụp ảnh nhóm, đứng sẵn ở mép khu chụp, không đứng chắn trước người chụp hay trước tấm phông của ban tổ chức.
- Ở buổi lễ có khu vực dành cho khách mời chính, đứng phía sau hoặc hai bên, không tự chen lên hàng đầu trừ khi được mời.
Chị Thu sau lần tất niên đó đã đổi cách: đến sớm, chọn một chỗ cạnh bàn cao gần cửa sổ, cầm ly nước bằng tay trái và đứng chéo nhẹ về phía lối vào để chào người quen. Chị không cần nghĩ tới tay chân nữa vì vị trí đã giải quyết một nửa việc.
Đứng lâu không mỏi: tự chỉnh mà không ai thấy
Ở các buổi lễ dài, mỏi là chuyện chắc chắn xảy ra. Cách xử lý là chỉnh liên tục bằng những cử động nhỏ đến mức người đứng cạnh không nhận ra.
- Cứ vài phút, chuyển trọng tâm từ hai chân sang hơi nghiêng một bên rồi trở lại giữa. Đừng để mình đứng lệch hẳn sang một bên quá lâu.
- Co nhẹ ngón chân trong giày vài lần để máu lưu thông, nhất là khi mang giày cao gót hoặc giày da mới.
- Hít vào chậm bằng mũi, để vai tự hạ xuống khi thở ra. Đây là cách kéo vai khỏi tai nhanh nhất.
- Nếu thấy chóng mặt khi đứng lâu, đặc biệt trong phòng nóng, chùng gối nhiều hơn một chút và nhẹ nhàng xin phép ra ngoài ngồi. Ngất giữa buổi lễ phiền hơn nhiều so với rời chỗ một lát.
- Chọn giày đã đi quen trước đó ít nhất vài lần. Giày mới cứng là nguyên nhân phổ biến nhất khiến người ta đứng lệch và nhăn mặt mà không biết.
Khi có ghế được bố trí cho khách và bạn thấy mỏi, cứ ngồi. Không có quy tắc nào bắt khách phải đứng suốt buổi, trừ những khoảnh khắc nghi lễ như chào cờ hay mặc niệm.
Lỡ đứng sai thì gỡ thế nào
Bạn bất chợt thấy mình trong tấm kính hoặc trong ảnh ai đó vừa chụp, và nhận ra mình đang khom lưng, khoanh tay. Đừng vội thẳng người lên đột ngột như vừa bị bắt lỗi; động tác giật mình đó gây chú ý hơn tư thế cũ. Thay vào đó, hít một hơi, thả tay xuống trong lúc thở ra, rồi đổi chân trụ. Ba giây là xong và trông như một cử động tự nhiên.
Nếu bạn lỡ đứng chắn lối và có người phải xin đi qua, nói ngắn gọn: "Dạ em xin lỗi, anh đi trước ạ", lùi hẳn sang một bên và tự dời chỗ sau đó. Không cần giải thích vì sao mình đứng đó.
Còn khi bạn mới phát hiện mình đã tì lưng vào tường suốt bài phát biểu của chủ nhà, chỉ cần đứng thẳng lại một cách bình thường. Người khác ít nhớ chuyện đó hơn bạn tưởng. Lần sau, chọn chỗ có ghế hoặc đứng gần bàn cao để có điểm đặt tay mà không cần dựa.
Câu tự hỏi nhanh trước khi bước vào sảnh: chân mình có đang gánh đều không, vai có xa tai không, tay đã có chỗ chưa, chỗ mình đứng có chắn ai không. Bốn câu, mười giây.
Câu hỏi thường gặp
Đứng chờ lâu ở sự kiện có được dựa vào tường không?
Nên tránh dựa hẳn lưng vào tường ở dịp trang trọng vì trông mệt mỏi và xuề xoà. Nếu mỏi, đổi chân trụ nhẹ, đứng gần bàn cao để đặt tay, hoặc tìm ghế ngồi một lát khi không có nghi thức cần đứng.
Đứng nghe phát biểu thì nên đặt tay ở đâu?
Hai tay xuôi tự nhiên hoặc chồng nhẹ trước bụng ngang thắt lưng là hai vị trí phù hợp nhất. Tránh khoanh tay, chống nạnh hoặc cầm điện thoại trong lúc người khác đang phát biểu.
Nam và nữ có cần đứng khác nhau không?
Nguyên tắc chung giống nhau: trọng tâm đều, vai thả, cằm ngang. Khác biệt chủ yếu do trang phục, ví dụ mặc váy hoặc áo dài thì hai chân khép gần hơn, còn mặc âu phục có thể đứng rộng bằng hông.
Có nên đút tay vào túi quần khi đứng nói chuyện không?
Ở dịp bớt trang trọng, đút một tay vào túi vài phút không sao. Ở buổi lễ, khi chào hỏi người lớn tuổi hoặc khi nghe phát biểu thì nên rút tay ra, vì cả hai tay trong túi trông thiếu chú tâm.
Đứng lâu bị chóng mặt thì làm sao cho khỏi mất lịch sự?
Chùng gối thêm một chút, thở chậm, rồi lặng lẽ lùi ra phía sau và tìm chỗ ngồi hoặc ra chỗ thoáng. Nếu cần, nói nhỏ với người bên cạnh rằng mình hơi mệt. Rời chỗ một lát luôn tốt hơn để mình ngất giữa buổi.
Đứng thẳng lưng có phải là ưỡn ngực ra không?
Không. Ưỡn ngực làm lưng dưới cong quá và trông gồng. Chỉ cần kéo vai nhẹ ra sau, thả xuống, để ngực tự mở. Người đứng đẹp thường trông thư thái chứ không trông như đang cố gắng.