Ở nơi trang trọng, điện thoại nên được để im lặng hẳn, cất trong túi chứ không đặt trên bàn, chỉ nghe máy khi thật cần và nghe ở bên ngoài phòng, còn nhắn tin hay chụp ảnh thì chờ lúc giải lao hoặc khi chủ nhà đã mời mọi người chụp. Nguyên tắc gốc rất đơn giản: người đang ở trước mặt được ưu tiên hơn người ở đầu dây.
Nguyên tắc thì ai cũng biết, nhưng trong thực tế có rất nhiều tình huống lửng lơ: con nhỏ ở nhà có thể gọi, sếp đang chờ một tin nhắn, mọi người cùng bàn đều đang chụp ảnh món ăn. Bài này đi qua từng tình huống đó, kèm một quy trình năm bước trước khi bước vào phòng và cách gỡ khi chuông lỡ reo giữa lúc im lặng nhất.
Năm việc làm với điện thoại trước khi bước vào phòng
Vy là sinh viên năm cuối ở Huế, đang thực tập tại một công ty lữ hành và được trưởng phòng dẫn theo dự lễ ký kết với đối tác. Đến nơi, chị trưởng phòng dừng ở cửa sảnh, lấy điện thoại ra làm vài thao tác rồi mới đi vào. Vy hỏi lại và ghi nhớ năm việc này.
- Chuyển sang chế độ im lặng hoàn toàn, tắt cả rung. Tiếng rung trên mặt bàn gỗ hay trong túi xách đặt trên ghế vẫn nghe rất rõ khi phòng yên tĩnh.
- Tắt báo thức nếu có đặt trong khoảng thời gian của buổi lễ. Báo thức vẫn kêu ở nhiều máy dù đã để im lặng, và đây là nguyên nhân phổ biến của những tiếng chuông bất ngờ.
- Nếu đang chờ một cuộc gọi thật sự quan trọng, cài chế độ chỉ cho phép số đó gọi đến, và để rung riêng cho số đó.
- Kiểm tra mức pin. Nếu pin yếu, sạc ngay từ trước, đừng đi hỏi mượn ổ cắm khi buổi lễ đã bắt đầu.
- Cất điện thoại vào túi áo trong, túi quần hoặc túi xách, mặt màn hình úp vào trong.
Cả quy trình mất chưa đến một phút. Vy kể điều làm mình nhớ nhất là việc chị trưởng phòng làm việc đó ở ngoài cửa chứ không phải khi đã ngồi vào bàn, vì người ngồi xuống rồi mới lấy điện thoại ra chỉnh trông giống như đang kiểm tra tin nhắn.
Để điện thoại ở đâu trong từng bối cảnh
Chỗ để điện thoại nói lên khá nhiều về việc bạn đang chú tâm vào đâu. Bảng sau gợi ý cho những bối cảnh hay gặp.
| Bối cảnh | Nên để | Không nên | Vì sao |
|---|---|---|---|
| Bàn tiệc, bữa ăn với đối tác | Trong túi áo hoặc túi xách | Đặt trên bàn, kể cả úp mặt | Điện thoại trên bàn là tín hiệu bạn sẵn sàng bị cắt ngang |
| Buổi họp trang trọng | Trong túi hoặc úp trên sổ nếu cần tra tài liệu | Cầm trên tay, đặt cạnh ly nước | Dễ làm đổ nước và dễ sáng màn hình khi có thông báo |
| Buổi lễ, phát biểu, trao giải | Trong túi, im lặng hẳn | Cầm sẵn để chụp ảnh | Màn hình sáng trong phòng tối gây chú ý cho cả hàng ghế phía sau |
| Nhà hát, buổi hoà nhạc | Tắt máy hoặc chế độ máy bay | Để im lặng nhưng vẫn mở | Ánh sáng màn hình trong khán phòng tối rất chói |
| Đứng trò chuyện ở tiệc đứng | Trong túi, tay cầm ly hoặc để trống | Cầm trong tay cùng với ly | Một tay ly, một tay máy thì không còn tay để bắt |
Có một ngoại lệ hợp lý: nếu bạn là người phụ trách tổ chức và cần theo dõi tin nhắn từ đội hậu cần, hãy nói trước với người ngồi cạnh "em đang trực sự kiện nên thỉnh thoảng phải xem máy". Một câu báo trước biến hành động có vẻ thiếu tập trung thành điều ai cũng thông cảm.
Khi bắt buộc phải nghe máy
Phân biệt cuộc gọi cần nghe và cuộc gọi chờ được. Người nhà gọi lần thứ hai liên tiếp, trường học của con gọi, công việc đang có sự cố mà bạn là người duy nhất xử lý được. Những cuộc khác, kể cả của cấp trên, phần lớn chờ được mười lăm phút.
Ra khỏi phòng rồi mới bắt máy. Từ chối cuộc gọi trước, nhắn lại một tin ngắn "em gọi lại ngay ạ", rồi đứng dậy ra hành lang và gọi lại. Bắt máy rồi vừa nói "alo" vừa đi ra là để cả phòng nghe nửa câu đầu.
Nói một câu với người bên cạnh. "Em xin phép ra ngoài nghe máy một chút." Không cần nói ai gọi hay chuyện gì. Nếu đang trò chuyện với ai đó, xin lỗi họ vì phải cắt ngang.
Đứng ở chỗ không phải lối đi. Hành lang ngay cửa phòng tiệc thường là lối của phục vụ. Đi xa thêm vài bước, đứng nép vào tường, nói nhỏ.
Quay lại thì không kể chuyện cuộc gọi. Ngồi xuống, nói cảm ơn đã chờ nếu người kia đang đợi bạn, rồi quay lại đúng câu chuyện đang dở. Kể lể về cuộc gọi kéo sự chú ý của cả bàn sang chuyện của riêng bạn.
Nhắn tin, lướt máy khi đang ngồi cùng người khác
Nhắn tin trông kín đáo hơn nghe máy, nhưng thật ra lại dễ gây khó chịu hơn, vì người ngồi cạnh không biết bạn sẽ cúi xuống màn hình bao lâu. Một cuộc gọi ra ngoài hai phút rồi quay lại còn rõ ràng hơn năm lần lấy máy ra liếc trong một bữa ăn.
Nếu buộc phải trả lời một tin nhắn công việc, làm như khi nghe máy: nói một câu báo trước, trả lời thật ngắn, cất máy đi. Đừng gõ tin dài ngay tại bàn. Nếu tin cần trả lời dài, xin phép ra ngoài.
Lúc giải lao, khi mọi người cũng đang đứng dậy, xem điện thoại là chuyện bình thường. Thời điểm cần tránh nhất là khi có người đang nói với bạn, khi đang có phát biểu, khi đang nâng ly và khi món vừa được dọn ra.
Có một tình huống hay gặp ngược lại: người ngồi cạnh bạn, có khi là cấp trên, liên tục xem điện thoại. Không cần nhắc, cũng không cần tỏ ra khó chịu. Họ có thể đang có việc gấp mà bạn không biết. Bạn cứ quay sang trò chuyện với người ở phía bên kia, khi họ cất máy thì quay lại. Lễ nghi là để bản thân mình cư xử cho đẹp, không phải để chấm điểm người khác.
Khi dùng điện thoại là vì chính buổi gặp
Không phải lần nào lấy điện thoại ra cũng là thất lễ. Trong buổi gặp riêng với đối tác, bạn có thể cần tra một con số, mở bản vẽ, ghi lại tên người được giới thiệu hay đặt xe cho khách về. Điều làm khác biệt giữa dùng điện thoại vì buổi gặp và dùng điện thoại bỏ mặc buổi gặp là một câu nói trước khi cầm máy lên.
Thử so sánh hai cảnh. Ở cảnh thứ nhất, đối tác vừa hỏi về tiến độ giao hàng, bạn im lặng cúi xuống màn hình gõ gõ một lúc. Ở cảnh thứ hai, bạn nói "anh chờ em một chút, em mở lịch giao hàng ra xem cho chính xác", rồi xoay màn hình cho đối tác cùng nhìn. Cùng một hành động, nhưng cảnh thứ hai cho thấy bạn đang làm việc cho họ.
Khi ghi chú bằng điện thoại trong buổi họp, nên nói từ đầu "em ghi chú trên máy cho tiện gửi lại anh chị", vì người lớn tuổi thường nghĩ người cúi vào điện thoại là đang nhắn tin. Với buổi gặp mà người chủ trì dùng sổ giấy, mang theo sổ và bút cũng là cách hoà theo nhịp của họ. Xong việc cần tra cứu thì cất máy lại vào túi ngay, đừng để nó nằm trên bàn từ đó đến cuối buổi.
Chụp ảnh và quay video ở sự kiện
Chụp ảnh là phần khó phân định nhất, vì ở nhiều sự kiện chính chủ nhà mong khách chụp và đăng lên. Những nguyên tắc dưới đây giúp bạn chụp mà không làm phiền ai.
- Theo dấu hiệu của chủ nhà. Nếu có khu vực chụp ảnh riêng, có người dẫn chương trình mời chụp, cứ thoải mái. Nếu thiệp mời hay người tổ chức nhắc hạn chế chụp, tôn trọng điều đó.
- Không chụp trong lúc nghi lễ chính. Lúc cô dâu chú rể làm lễ, lúc trao giải, lúc phát biểu, đã có thợ ảnh chuyên nghiệp. Khách đứng dậy chụp sẽ che mất góc của họ và của người ngồi phía sau.
- Chụp món ăn nhanh, một lần. Nếu cả bàn cùng muốn chụp, chờ mọi người chụp xong rồi mới bắt đầu ăn, đừng để món nguội vì một người còn chỉnh góc.
- Hỏi trước khi chụp người khác. Nhất là trẻ nhỏ, người lớn tuổi và khách nước ngoài. Muốn đăng ảnh có mặt người khác lên mạng, hỏi thêm một lần nữa.
- Tắt đèn flash và tiếng chụp. Trong phòng có ánh sáng sân khấu, đèn flash không làm ảnh đẹp hơn mà chỉ làm người khác chói mắt.
- Không quay video cả buổi. Quay một đoạn ngắn làm kỷ niệm thì được, giơ máy suốt mười phút trước mặt người ngồi sau thì không.
Lỡ để chuông reo giữa lúc im lặng thì gỡ thế nào
Đây là tình huống ai cũng sợ, và ai cũng từng gặp hoặc chứng kiến. Cách gỡ quan trọng nhất là tốc độ: tắt ngay lập tức, không xem ai gọi, không bắt máy để nói "em đang bận". Bấm nút nguồn hoặc nút giảm âm lượng, thường là đủ để chuông dừng.
Sau khi tắt, giữ yên vài giây, không cúi đầu lục túi thêm, không giải thích với người bên cạnh. Nếu người phát biểu dừng lại nhìn về phía bạn, gật đầu nhẹ thay lời xin lỗi. Chuyển máy sang chế độ im lặng hẳn trong lúc không ai chú ý, thường là khi mọi người đã quay lại nhìn sân khấu.
Nếu chuông reo vào lúc thật sự tế nhị, chẳng hạn giữa phút mặc niệm hay khi cô dâu đang phát biểu, có thể tìm gặp người liên quan sau buổi lễ, nói ngắn gọn "em xin lỗi vì lúc nãy để quên chuông". Không cần nhiều hơn một câu, và không cần nhắc lại lần thứ hai.
Việc tốt nhất là đừng để có lần thứ hai. Thêm bước tắt báo thức và tắt rung vào thói quen trước mỗi buổi lễ, như một phần của việc soi gương chỉnh áo trước khi ra khỏi xe.
Câu hỏi thường gặp
Đặt điện thoại úp mặt xuống bàn khi ăn có được không?
Ở bữa ăn thân mật với bạn bè thì nhiều người làm vậy. Ở bữa ăn trang trọng hoặc với đối tác, tốt hơn là cất vào túi, vì điện thoại trên bàn, dù úp, vẫn cho người đối diện cảm giác bạn đang chờ một ai khác.
Đang ăn cơm với đối tác mà sếp gọi thì có nên nghe không?
Nếu không có việc gấp đã báo trước, từ chối cuộc gọi và nhắn lại rằng bạn đang tiếp khách, sẽ gọi lại sau. Nếu biết trước có thể có cuộc gọi gấp, báo đối tác ngay từ đầu bữa.
Ở đám cưới có nên chụp ảnh cô dâu chú rể lúc làm lễ không?
Nên để thợ ảnh làm việc trong lúc làm lễ. Sau phần lễ, khi cô dâu chú rể đi chào các bàn hoặc có khu chụp ảnh, khách chụp cùng hoặc chụp riêng là điều được mong đợi.
Đeo đồng hồ thông minh có cần tắt thông báo không?
Nên tắt, hoặc ít nhất tắt rung và tắt màn hình tự sáng. Liếc nhìn cổ tay giữa lúc người khác đang nói dễ bị hiểu là bạn đang sốt ruột muốn về.
Có nên đăng ảnh sự kiện lên mạng xã hội ngay trong lúc dự không?
Chờ về nhà hoặc ít nhất đến lúc giải lao. Đăng ngay tại bàn nghĩa là bạn đang dành thời gian cho người ở trên mạng thay vì người ngồi cạnh, và đôi khi chủ nhà chưa muốn công bố.
Con nhỏ ở nhà, sợ có chuyện gấp thì làm sao?
Cài chế độ chỉ cho số người trông con gọi đến, để rung riêng cho số đó và báo trước với người ngồi cạnh. Hầu hết mọi người đều thông cảm với việc này nếu được báo từ đầu.