Giày dự sự kiện trang trọng nên kín mũi, màu tối hoặc trung tính, cùng tông hoặc đậm hơn quần, sạch và đã đi quen ít nhất vài lần. Nam càng trang trọng càng chọn giày da buộc dây đế mỏng; nữ chọn gót vừa phải từ năm đến bảy phân hoặc gót vuông, vì một đôi giày đi vững trong ba tiếng đẹp hơn mọi đôi giày khiến bạn khập khiễng từ giữa buổi.
Giày là món người ta nhìn thấy ít nhất trong ảnh nhưng ảnh hưởng nhiều nhất tới phong thái: dáng đứng, bước đi, cả nét mặt khi chân đã đau. Bài dưới có bảng kiểu giày nam theo mức trang trọng, cách chọn giày nữ theo nơi diễn ra sự kiện, quy tắc màu giày và tất, cách làm quen giày mới, và những mẹo nhỏ cho người phải đứng lâu.
Một đôi giày có thể làm hỏng cả buổi tối
Sinh viên Vy ở Huế sắp tốt nghiệp, được chọn đại diện khoa phát biểu trong lễ trao bằng và dự tiệc chiêu đãi buổi tối với thầy cô và doanh nghiệp tài trợ. Bạn mua một đôi cao gót mười phân màu ánh kim để đi cùng váy, thử ở cửa hàng thấy đẹp. Đến buổi tổng duyệt, bước lên bậc sân khấu thứ ba, Vy suýt trượt chân; đến tối, gót chân đã phồng rộp.
Câu chuyện của Vy lặp lại ở hầu hết các sự kiện: giày được chọn vì đẹp trong gương, không được thử với việc thật sẽ làm trong buổi đó. Ở sự kiện trang trọng, bạn sẽ đứng chờ đón khách, đi trên sàn đá bóng, lên xuống bậc sân khấu, đứng cạnh bàn tiệc đứng, có khi bước qua thảm cỏ hay lối sỏi. Đôi giày phải làm được tất cả những việc đó trong nhiều giờ.
Khi chân đau, người ta đứng dồn trọng tâm sang một bên, bước ngắn, nét mặt căng, tìm ghế ngồi sớm, và từ chối lời mời đi lại chào hỏi. Người ngoài không biết bạn đau chân, họ chỉ thấy bạn kém thoải mái. Vì thế, với giày, độ êm và độ vững không phải là chuyện phụ mà là một phần của phong thái.
Giày nam theo mức trang trọng
Tên kiểu giày dưới đây là cách gọi phổ biến ở cửa hàng. Từ trên xuống dưới, mức trang trọng giảm dần.
| Kiểu giày | Đặc điểm nhận ra | Hợp với |
|---|---|---|
| Giày da bóng buộc dây kín | Da bóng như gương, phần buộc dây khép kín vào thân giày | Lễ phục tối, dạ tiệc trang trọng nhất |
| Oxford da trơn | Phần buộc dây khâu kín dưới mũi giày, đường nét gọn, mũi trơn | Vest tối màu, tiệc trang trọng, lễ ký, đám tang |
| Derby | Hai cánh buộc dây khâu bên ngoài, dáng hơi rộng hơn | Vest, quần âu đi làm, tiệc lịch sự |
| Giày có đục lỗ trang trí | Hoạ tiết đục lỗ ở mũi hoặc viền | Mức lịch sự, công sở; ít hợp tối trang trọng |
| Giày lười da trơn | Không dây, xỏ chân | Lịch sự, cocktail ban ngày, tiệc ngoài trời |
| Giày da lộn, giày thể thao da | Bề mặt mờ hoặc đế cao su dày | Thoải mái, sự kiện ngoài trời không trang trọng |
Nếu chỉ sắm một đôi cho mọi dịp trang trọng, chọn oxford da trơn màu đen. Nó đi được với lễ phục tối khi đánh thật bóng, với vest đi tiệc, với vest đi viếng, và với quần âu đi làm.
Giày nữ: chọn theo nơi diễn ra sự kiện
Sàn đá bóng, sảnh khách sạn. Gót nhọn vừa phải hoặc gót vuông, đế có lớp chống trơn. Đế da trơn mới mua trên sàn đá là nguy cơ trượt lớn nhất; dán thêm miếng chống trơn ở đế hoặc chà nhẹ đế lên mặt nhám trước khi đi.
Có sân khấu, bậc thang. Gót không quá cao, quai giữ cổ chân nếu là sandal. Tập lên xuống bậc ở nhà với đúng đôi giày và đúng chiếc váy, vì váy dài cộng gót cao là sự kết hợp hay vướng nhất.
Ngoài trời, cỏ, sỏi. Gót vuông bản to, đế xuồng hoặc giày bệt kín mũi. Gót nhọn lún sâu vào cỏ, kéo theo bùn đất và khiến bạn đi như rón rén.
Đứng lâu, tiệc đứng. Gót thấp từ ba đến năm phân, mũi không quá nhọn để ngón chân không bị ép. Lót đệm êm ở mũi chân giúp nhiều hơn người ta nghĩ.
Áo dài. Giày kín mũi hoặc sandal quai mảnh, gót vừa phải, màu gần màu quần hoặc màu da để chân trông dài và tà áo là điểm chính.
Váy dài chạm sàn. Đo độ dài váy khi đã mang đúng đôi giày. Đổi giày khác chiều cao gót vào phút chót là váy sẽ quét đất hoặc ngắn cũn.
Màu giày, thắt lưng và tất: ba thứ đi cùng nhau
Quy tắc dễ nhớ nhất cho màu giày: giày cùng màu hoặc đậm hơn quần. Quần đen đi giày đen. Quần xanh than đi giày đen hoặc nâu sẫm. Quần xám đi được cả đen lẫn nâu. Giày sáng hơn quần, ví dụ giày nâu nhạt dưới quần đen, kéo mắt người nhìn xuống chân và làm dáng người trông ngắn đi. Với nam, thắt lưng nên cùng màu và cùng độ bóng với giày.
Tất nam đi với vest là chỗ hay bị coi nhẹ nhất. Tất nên cùng màu quần hoặc cùng màu giày, đủ dài để khi ngồi vắt chân không lộ da ống chân. Tất trắng thể thao, tất cổ ngắn, tất in hình vui nhộn để dành cho dịp khác. Nữ đi giày kín mũi với váy có thể mang tất mỏng màu da hoặc không mang; tất lưới, tất màu nổi thường không hợp sự kiện trang trọng.
Với nữ, giày không bắt buộc cùng màu túi như quy tắc cũ. Giày màu da, màu đen, màu kim loại nhạt là ba lựa chọn đi được với gần như mọi trang phục. Nếu trang phục đã nhiều màu, chọn giày trung tính; nếu trang phục trơn một màu, giày có thể là điểm nhấn nhẹ, nhưng chỉ khi bạn chưa chọn một món trang sức nổi làm điểm nhấn.
Làm quen giày mới trước sự kiện
Giày mới gần như luôn cứng ở gót và mũi. Đừng để buổi tối quan trọng là lần đầu chân bạn gặp đôi giày. Bắt đầu ít nhất một tuần trước:
- Mang giày với đúng loại tất hoặc không tất như hôm sự kiện, đi trong nhà ba mươi phút mỗi tối.
- Đến ngày thứ ba, đi lên xuống cầu thang, đứng yên mười lăm phút liên tục để thử cảm giác đứng lâu.
- Dán miếng lót gót hoặc miếng đệm ở những chỗ bắt đầu cọ đỏ, trước khi chúng thành vết phồng.
- Chà nhẹ đế da mới lên nền xi măng hay giấy nhám mịn để bớt trơn.
- Một ngày trước sự kiện, đánh xi hoặc lau sạch, kiểm dây giày, gót giày không bị mòn lệch.
- Hôm sự kiện, mang theo vài miếng dán chống phồng, và nếu được, một đôi giày bệt gấp gọn để trong xe hoặc túi.
Nếu không kịp làm quen, chọn đôi giày cũ đã đi êm, lau sạch, đánh bóng. Một đôi giày cũ chỉn chu luôn tốt hơn một đôi giày mới khiến bạn nhăn mặt từ giờ thứ hai.
Giữ giày sạch từ nhà đến cửa sảnh
Ở ta, rất nhiều người đến sự kiện bằng xe máy, đi qua đường mưa, bãi gửi xe đất cát, hoặc phải đi bộ một đoạn từ chỗ đỗ xe. Đôi giày đánh bóng ở nhà có thể đến cửa sảnh với lớp bụi xám ở mũi và vệt nước ở gót. Đây là chỗ khác biệt giữa người chuẩn bị kỹ và người chỉ chuẩn bị đẹp.
Cách làm phổ biến nhất là đi giày khác từ nhà, mang giày dự tiệc trong túi vải riêng, đến nơi thay ở bãi xe hoặc nhà vệ sinh trước khi vào sảnh. Nam có thể mang theo một miếng khăn mềm nhỏ để lau mũi giày; nữ mang thêm khăn giấy ướt để lau gót và quai. Giày đã thay ra cho vào túi, gửi lại cốp xe, không xách vào tiệc.
Trời mưa, đi dép nhựa hoặc ủng ngắn đến nơi rồi đổi; ống quần xắn lên một gấu khi đi xe để không ngấm nước, đến nơi thả xuống và vuốt thẳng. Nếu phải đi bộ qua đường ướt bằng chính đôi giày dự tiệc, bước vào sảnh rồi tìm thảm lau chân, lau đế trước khi đi lên sàn đá, vì đế ướt trên sàn đá bóng là cú trượt dễ xảy ra nhất.
Sau sự kiện, lau giày, để khô tự nhiên, nhét giấy vào trong giữ form rồi cất vào túi vải. Đôi giày được giữ như vậy sẽ sẵn sàng cho lần sau mà không cần chuẩn bị lại từ đầu.
Đứng lâu, bị đau giữa buổi: những cách gỡ kín đáo
Dù chuẩn bị kỹ, có buổi vẫn dài hơn dự kiến. Vài cách giúp bạn đi đến cuối mà không ai biết bạn đang đau:
- Đổi trọng tâm từ chân này sang chân kia một cách nhẹ nhàng khi đứng, thay vì dồn hẳn sang một bên.
- Tranh thủ lúc ngồi, đặt hai bàn chân phẳng xuống sàn, xoay nhẹ cổ chân dưới gầm bàn; không tháo giày ra ở bàn tiệc.
- Vào nhà vệ sinh dán miếng chống phồng ngay khi thấy rát, đừng đợi đến khi đã phồng.
- Nếu buổi lễ chính đã xong và lối đi kín đáo, đổi sang giày bệt mang theo; với váy dài hay quần ống rộng, ít người nhận ra.
- Tuyệt đối không đi chân trần hoặc cầm giày trên tay đi qua sảnh, kể cả lúc đã muộn; hình ảnh đó thường được nhớ lâu hơn cả buổi tiệc.
Sinh viên Vy cuối cùng đổi sang đôi sandal gót vuông năm phân màu da, tập lên xuống bậc ba buổi tối. Hôm lễ, điều bạn nhớ nhất là mình đã quên mất đôi giày, và đó chính là dấu hiệu chọn đúng.
Câu hỏi thường gặp
Nam mặc vest đi tiệc nên đi giày gì?
Giày da buộc dây, kín mũi, màu đen hoặc nâu sẫm, đánh xi sạch. Oxford da trơn màu đen là đôi đi được nhiều dịp nhất, từ tiệc tối, lễ ký kết đến đám tang. Giày lười da trơn hợp các buổi lịch sự ban ngày hơn là tiệc tối trang trọng.
Nữ đi giày cao gót bao nhiêu phân là vừa khi dự tiệc?
Khoảng năm đến bảy phân là mức giữ dáng mà vẫn đi lâu được với đa số người. Nếu phải đứng lâu, lên sân khấu hay đi trên cỏ, chọn gót vuông hoặc thấp hơn. Chiều cao đúng là chiều cao bạn bước tự nhiên được.
Mặc vest xanh than thì đi giày màu gì?
Giày đen hoặc nâu sẫm đều hợp. Giày đen trông trang trọng hơn, hợp buổi tối; nâu sẫm mềm hơn, hợp ban ngày và các buổi lịch sự. Tránh giày nâu nhạt dưới vest tối ở sự kiện trang trọng.
Đi giày mới dự tiệc bị đau chân thì làm sao?
Dán miếng chống phồng ngay khi thấy rát, đổi trọng tâm nhẹ nhàng khi đứng, xoay cổ chân khi ngồi. Sau phần nghi thức chính có thể đổi sang giày bệt mang theo. Lần sau, đi làm quen giày mới ở nhà ít nhất một tuần trước sự kiện.
Đi giày thể thao dự sự kiện trang trọng được không?
Thường là không, kể cả giày thể thao da trắng sạch. Giày thể thao chỉ hợp khi thiệp ghi thoải mái hoặc sự kiện ngoài trời có vận động. Ở tiệc tối, lễ hay hội nghị trang trọng, giày da kín mũi vẫn là lựa chọn đúng.
Tất nam đi với vest nên chọn màu gì?
Cùng màu quần hoặc cùng màu giày, thường là đen, xanh than hoặc xám đậm. Tất phải đủ dài để khi ngồi không lộ da chân. Tất trắng thể thao và tất cổ ngắn nên để dành cho dịp khác.