Khi làm khách ở một câu lạc bộ hội viên, bạn đang dùng danh nghĩa của người mời: họ chịu trách nhiệm về bạn trước câu lạc bộ. Vì vậy phép lịch sự chính là đi theo chủ nhà, đọc kỹ quy định trang phục của từng khu, ký sổ khách khi được yêu cầu, và để chủ nhà lo phần chi phí theo quy định của nơi đó, còn bạn cảm ơn bằng cách khác.
Câu lạc bộ có thể là câu lạc bộ thể thao, câu lạc bộ doanh nhân, câu lạc bộ có sân tập, bể bơi hay phòng ăn riêng. Mỗi nơi một nội quy, nhưng các nguyên tắc dưới đây đúng ở phần lớn chỗ. Bài đi qua lời mời, giờ đến, trang phục, các khu chung và khu riêng, chuyện chi phí, và cách gỡ khi lỡ vi phạm một quy định mà mình không biết.
Nhận lời mời và hỏi những gì trước khi đi
Chị Thảo làm giám đốc chi nhánh một ngân hàng ở Cần Thơ, được một khách hàng lâu năm mời sáng Chủ nhật đến câu lạc bộ thể thao của ông ở TP Hồ Chí Minh để chơi quần vợt rồi ăn sáng. Chị chưa từng đến đó, không biết nên mang gì, mặc gì, đi thẳng vào hay chờ ở cổng.
Những câu nên hỏi người mời ngay khi nhận lời: hẹn gặp ở đâu, cổng hay sảnh; câu lạc bộ có quy định trang phục cho khu thể thao và khu nhà hàng không; có cần mang theo giấy tờ để đăng ký khách không; mình cần chuẩn bị dụng cụ gì hay câu lạc bộ cho mượn. Hỏi như vậy không hề phiền; chủ nhà là hội viên thường quen trả lời và muốn khách tránh rắc rối ở cổng.
Một câu hỏi khéo: "Anh có lưu ý gì về nội quy ở đó để em chuẩn bị không ạ?" Câu này để chủ nhà tự nói những điều họ thấy quan trọng, như không dùng điện thoại ở phòng ăn hay khu nào khách không được vào.
Nếu muốn mang thêm người, như vợ chồng hay con, phải hỏi trước. Nhiều câu lạc bộ giới hạn số khách mỗi hội viên được đưa vào trong một ngày.
Đến nơi: đi cùng chủ nhà, không tự đi
Đến đúng giờ hẹn, đừng đến quá sớm. Đến sớm một hai tiếng có thể khiến bạn phải chờ ở cổng vì chưa được đăng ký. Đến sớm mười phút là vừa.
Chờ ở chỗ đã hẹn. Nếu hẹn ở sảnh mà chủ nhà chưa đến, báo lễ tân bạn là khách của ai, ngồi chờ ở khu tiếp khách. Không tự đi tham quan các khu bên trong.
Ký sổ khách hoặc đăng ký theo hướng dẫn. Nhiều nơi yêu cầu khách ghi tên, đưa giấy tờ, đeo thẻ khách. Làm theo nhanh, không hỏi lý do.
Đi theo chủ nhà giữa các khu. Chủ nhà biết khu nào khách được vào, khu nào chỉ dành cho hội viên. Đi một mình dễ vô tình bước vào phòng thay đồ, khu nghỉ hay phòng họp riêng.
Chào nhân viên như chủ nhà chào. Ở câu lạc bộ, nhân viên thường biết tên từng hội viên. Bạn chỉ cần lịch sự, gật đầu chào, nói cảm ơn khi được giúp.
Giữ điện thoại trong túi. Nhiều câu lạc bộ hạn chế gọi điện ở phòng ăn, phòng khách, đôi khi cả ở sân. Nếu cần nghe máy gấp, xin phép chủ nhà rồi bước ra khu cho phép, nói ngắn và quay lại.
Quy định trang phục theo từng khu: gợi ý hay gặp
Câu lạc bộ thường chia khu, mỗi khu một chuẩn. Bảng dưới là kiểu quy định phổ biến; nội quy cụ thể luôn do câu lạc bộ đặt:
| Khu | Thường yêu cầu | Hay sai |
|---|---|---|
| Sân thể thao | Đồ thể thao đúng môn, giày đúng loại mặt sân | Đi giày chạy bộ đế cứng lên mặt sân đặc biệt |
| Phòng thay đồ | Giữ yên tĩnh, gọn gàng, không chụp ảnh | Để đồ bừa, nói điện thoại to |
| Nhà hàng, quán cà phê | Quần áo lịch sự, có khi không mặc đồ thể thao ướt mồ hôi | Đi thẳng từ sân vào phòng ăn |
| Phòng khách, thư viện | Lịch sự, nói nhỏ, hạn chế điện thoại | Họp trực tuyến bật loa |
| Bể bơi | Đồ bơi, tắm tráng trước khi xuống | Mặc đồ bơi đi qua sảnh chính |
Mang theo một bộ thay đồ gọn khi được mời chơi thể thao rồi dùng bữa. Thay đồ trước khi vào khu ăn uống là điều chủ nhà để ý, dù họ không nói.
Phụ kiện cũng nên tiết chế: không cần đồng hồ hay trang sức nổi bật khi chơi thể thao, vừa vướng vừa dễ thất lạc trong phòng thay đồ. Đồ quý thì gửi tủ có khoá hoặc để lại trên xe.
Chi phí: ai trả và cách cảm ơn khi không được trả
Ở phần lớn câu lạc bộ, khách không thanh toán trực tiếp; mọi khoản phát sinh như phí khách, đồ ăn uống, thuê dụng cụ được ghi vào tài khoản của hội viên mời bạn. Đây là quy định chung, không phải vì chủ nhà muốn tỏ ra hào phóng. Vì thế khi bạn rút ví ra định trả, nhân viên sẽ lúng túng vì họ không được nhận.
Hiểu điều này, bạn không cần giành trả. Một câu "Cảm ơn anh, hôm nay em làm phiền anh rồi" khi chủ nhà ký phiếu là đủ. Cách cảm ơn thực sự đến sau: mời lại chủ nhà một bữa ở chỗ khác, gửi một lời cảm ơn chu đáo hôm sau, hay một món quà nhỏ phù hợp nếu mối quan hệ đủ thân.
Có câu lạc bộ cho phép khách tự trả một số dịch vụ như thuê người hỗ trợ hay mua đồ ở cửa hàng. Nếu chủ nhà gợi ý bạn tự trả phần đó, cứ làm theo. Nếu không chắc, hỏi chủ nhà riêng: "Phần thuê vợt em tự trả được không anh?"
Chỗ cần tránh: gọi món hay dịch vụ đắt tiền khi chủ nhà chưa gợi ý, gọi thêm đồ uống liên tục, hay dùng các dịch vụ phát sinh như phòng xông hơi khi chưa hỏi. Mọi thứ đều được ghi vào tài khoản của người đã mời bạn.
Nếu là buổi thể thao cùng đối tác
Nhiều lời mời vào câu lạc bộ đi kèm một trận đấu nhẹ. Để buổi chơi vui với cả hai bên:
- Nói thật trình độ của mình từ lúc nhận lời. Chủ nhà sẽ chọn sân, chọn bạn chơi, chọn nhịp phù hợp.
- Tuân theo luật và quy ước của môn, kể cả những quy ước nhỏ như giữ im lặng khi người khác đánh, không đi ngang tầm nhìn của người đang chuẩn bị.
- Theo nhịp chung của sân. Không làm chậm nhóm phía sau, nhường đường khi được yêu cầu.
- Không bàn hợp đồng giữa trận nếu chủ nhà không mở chuyện. Chuyện công việc thường đến tự nhiên trong bữa ăn sau đó.
- Thắng hay thua đều bình thản. Khen cú đánh hay của người khác, không giải thích dài vì sao mình đánh hỏng.
Nếu bạn chưa biết chơi, có thể nhận lời đi cùng và đề nghị xem, hoặc hỏi xin một buổi tập với người hướng dẫn của câu lạc bộ. Không ai cười người mới, chỉ có người làm chậm cả sân mới khiến người khác khó chịu.
Sau trận, cảm ơn người cùng chơi và người phục vụ sân, nếu có. Khi được mời đồ uống ở quầy câu lạc bộ, nước và đồ uống không cồn luôn là lựa chọn bình thường, nhất là khi còn tự lái xe về.
Lỡ vi phạm nội quy thì gỡ thế nào
Chị Thảo ở trên lỡ mặc nguyên bộ đồ thể thao vào phòng ăn và được nhân viên nhắc nhẹ rằng khu này yêu cầu trang phục khác. Chị hơi ngượng, nhưng xử lý rất gọn: "Em xin lỗi, em không biết, em đi thay đồ ngay." Chị nói với chủ nhà một câu xin lỗi, thay đồ trong năm phút và quay lại. Bữa ăn không ai nhắc lại chuyện đó nữa.
Nguyên tắc gỡ: nhận ngay, sửa ngay, không tranh luận với nhân viên vì họ chỉ làm đúng việc, và xin lỗi chủ nhà vì người chịu trách nhiệm trước câu lạc bộ là họ. Không cần giải thích dài, không cần trách nội quy.
Lỡ chụp ảnh ở khu không cho chụp: xoá ảnh trước mặt nhân viên nếu được yêu cầu. Lỡ vào khu chỉ dành cho hội viên: quay ra khi được nhắc, cảm ơn người đã nhắc. Lỡ dùng dịch vụ có phí mà chưa hỏi: báo chủ nhà và xin được tự trả nếu câu lạc bộ cho phép.
Câu tự hỏi trước khi đi: mình đã biết hẹn gặp ở đâu, mặc gì cho từng khu, mang gì theo chưa? Nếu còn câu nào chưa có câu trả lời, hỏi chủ nhà trước một ngày.
Sau buổi gặp: cảm ơn và giữ quan hệ
Được mời vào câu lạc bộ thường là dấu hiệu chủ nhà muốn mối quan hệ gần hơn mức công việc. Một tin nhắn cảm ơn ngay tối hôm đó hoặc sáng hôm sau, nhắc lại một khoảnh khắc vui trong buổi gặp, là cách khép lại đẹp. Nếu có hứa gửi tài liệu hay giới thiệu ai trong lúc trò chuyện, làm ngay trong vài ngày.
Không nên hỏi chủ nhà về chuyện làm hội viên, chi phí hội viên hay nhờ họ giới thiệu mình vào câu lạc bộ ngay sau lần đầu được mời. Nếu thật sự quan tâm, để dịp khác và hỏi một cách nhẹ nhàng. Cũng không đăng ảnh câu lạc bộ lên mạng kèm tên chủ nhà khi họ chưa đồng ý; nhiều người coi đây là không gian riêng.
Cách mời lại phù hợp là một bữa ăn ở nơi bạn quen, hoặc một hoạt động hợp sở thích chủ nhà mà bạn đã biết qua buổi gặp. Không cần cố tìm một nơi ngang tầm câu lạc bộ; điều chủ nhà nhớ là bạn đã chú ý và có lòng đáp lại.
Câu hỏi thường gặp
Làm khách ở câu lạc bộ hội viên có phải trả tiền không?
Ở phần lớn câu lạc bộ, chi phí của khách được ghi vào tài khoản của hội viên mời, nhân viên không nhận tiền trực tiếp của khách. Bạn cảm ơn chủ nhà bằng lời, và đáp lại bằng một lời mời ở dịp khác.
Có được tự đi tham quan các khu trong câu lạc bộ không?
Không nên. Đi cùng chủ nhà vì họ biết khu nào khách được vào và khu nào chỉ dành cho hội viên. Nếu chủ nhà chưa đến, ngồi chờ ở khu tiếp khách và báo lễ tân bạn là khách của ai.
Đi từ sân thể thao vào nhà hàng câu lạc bộ có cần thay đồ không?
Nhiều câu lạc bộ yêu cầu trang phục lịch sự ở khu ăn uống, không mặc đồ thể thao ướt mồ hôi. Mang theo một bộ đồ gọn để thay, và hỏi chủ nhà về nội quy từ trước.
Có được mang thêm người đi cùng khi được mời vào câu lạc bộ không?
Phải hỏi chủ nhà trước. Nhiều câu lạc bộ giới hạn số khách mỗi hội viên được đưa vào trong một ngày, và người thêm vào cũng cần đăng ký khách như bạn.
Lỡ vi phạm nội quy câu lạc bộ thì làm sao?
Nhận và sửa ngay theo hướng dẫn của nhân viên, không tranh luận. Xin lỗi chủ nhà một câu ngắn vì họ là người chịu trách nhiệm về khách. Không cần giải thích dài, chuyện nhỏ sẽ qua nhanh.
Sau buổi làm khách có nên hỏi chuyện làm hội viên không?
Không nên hỏi ngay sau lần đầu được mời, dễ khiến chủ nhà nghĩ bạn nhận lời vì muốn được giới thiệu. Nếu thật sự quan tâm, để dịp khác và hỏi nhẹ nhàng, không nhờ vả.