QuyenQuy.comQuyền Quý
Trang phục dự sự kiện

Lễ phục tối (black tie) mặc thế nào: bộ đồ nam, váy dài nữ và những lỗi hay gặp

Thiệp ghi black tie thì nam cần áo lễ phục, nơ đen, giày da bóng; nữ mặc váy dài hoặc áo dài trang trọng. Cách mặc từng món, thuê hay may và lỗi hay gặp.

Man adjusting a black bow tie in front of a hotel room mirror, black dinner jacket on a chair, warm lamp light, shot from behind his shoulder

Lễ phục tối, thiệp tiếng Anh ghi là black tie, là mức trang phục buổi tối cao nhất mà khách ở Việt Nam thường gặp: nam mặc bộ lễ phục màu đen hoặc xanh đêm có ve áo bóng, sơ mi trắng, nơ đen và giày da đen bóng; nữ mặc váy dài chạm mắt cá hoặc áo dài chất liệu trang trọng.

Phần khó không nằm ở việc biết tên các món, mà ở những chi tiết nhỏ khiến bộ đồ trông đúng hay trông như mượn: nơ thắt hay nơ cài sẵn, đeo thắt lưng hay không, cài mấy khuy, đi giày gì. Bài này đi từng món, có bảng so với bộ vest thường, và nói rõ khi nào thuê là hợp lý hơn may.

Một lời mời khiến người ta lúng túng

Anh Khoa là kỹ sư ở Đà Nẵng, được công ty đối tác mời dự dạ tiệc kỷ niệm hai mươi năm, thiệp in dòng "Black tie". Tủ đồ của anh có hai bộ vest đen đi đám cưới và một chiếc cà vạt đen. Câu hỏi đầu tiên của anh là: vest đen với cà vạt đen có tính là black tie không?

Câu trả lời ngắn là chưa. Black tie là một bộ trang phục có quy ước riêng, không phải "vest đen và cà vạt đen". Tuy vậy, ở nhiều sự kiện trong nước, ban tổ chức chấp nhận khách mặc vest tối màu chỉnh tề nếu không có lễ phục, nhất là khi thiệp ghi "black tie optional", tức lễ phục tối được khuyến khích nhưng không bắt buộc. Với thiệp chỉ ghi "black tie" mà không có chữ optional, anh Khoa nên mặc đúng bộ lễ phục, vì ở những buổi như thế phần lớn khách nam sẽ mặc đúng, và bộ vest thường đứng giữa họ sẽ khá lộ.

Tin tốt là bộ lễ phục tối không phức tạp như vẻ ngoài. Nó chỉ có khoảng bảy món, và mỗi món có một vài quy tắc rõ ràng.

Lễ phục tối khác bộ vest thường ở đâu

Đặt cạnh nhau sẽ thấy khác biệt nằm ở chi tiết, không phải ở màu.

Chi tiếtBộ lễ phục tốiBộ vest thường
Ve áoBọc vải bóng (satin hoặc gân), kiểu ve nhọn hoặc ve tròn liềnCùng chất vải với thân áo
Khuy áoThường một khuy, bọc vải bóngHai hoặc ba khuy nhựa hoặc sừng
QuầnCó một đường sọc bóng dọc ống, không gấu lậtKhông sọc, có thể có gấu lật
Thắt lưngKhông đeo; dùng quần có khoá chỉnh bên hông hoặc dây đeo quầnĐeo thắt lưng da
CổNơ đenCà vạt
EoĐai lưng xếp ly hoặc gile khoét thấpKhông có
Túi áoTúi không nắp, có thể cài khăn cài túi trắng gấp phẳngThường có nắp túi

Nếu chỉ được chọn hai điểm để làm đúng, hãy chọn ve áo bóng và nơ đen. Đó là hai chi tiết người khác nhìn thấy đầu tiên và là thứ phân biệt rõ nhất bộ lễ phục với bộ vest đi làm.

Từng món của nam, mặc sao cho đúng

Áo khoác. Màu đen là phổ biến nhất; xanh đêm rất đậm cũng đúng chuẩn và lên ảnh dưới đèn vàng trông còn sâu hơn đen. Vai áo phải ôm vừa, tay áo để lộ khoảng một đốt ngón tay cổ tay áo sơ mi. Khi đứng, cài khuy; khi ngồi, mở khuy.

Sơ mi. Màu trắng, vải mịn, thường có ngực xếp ly hoặc ngực trơn, cổ gập thường hoặc cổ đứng cánh nhỏ. Tay sơ mi dùng khuy măng sét, chọn loại nhỏ, màu bạc, đen hoặc xà cừ.

Nơ. Nơ đen cùng chất liệu với ve áo. Nơ tự thắt trông mềm và thật hơn nơ cài sẵn; tập thắt hai ba lần ở nhà là quen. Bề ngang nơ không nên rộng hơn hai đầu lông mày.

Đai lưng hoặc gile. Đai lưng xếp ly đeo với nếp ly hướng lên trên. Dùng một trong hai, không dùng cả hai cùng lúc. Nếu áo luôn cài khuy thì phần này ít lộ, có thể bỏ qua khi thuê đồ thiếu.

Giày và tất. Giày da đen kiểu buộc dây kín, đánh xi thật bóng hoặc da bóng sẵn. Tất đen, mỏng, đủ dài để khi ngồi không lộ da chân. Giày lười da lộn, giày thể thao đen đều không hợp.

Những thứ nên để ở nhà. Đồng hồ thể thao cỡ lớn, kẹp cà vạt, bút cài túi ngực, điện thoại làm phồng túi áo. Ví mỏng để túi trong áo khoác.

Nữ mặc gì khi thiệp ghi black tie

Với nữ, quy ước mềm hơn. Lựa chọn phổ biến nhất là váy dài chạm mắt cá hoặc chạm sàn, chất liệu có độ rủ như lụa, satin, nhung, crepe dày. Màu sâu như đen, xanh than, đỏ rượu, xanh rêu luôn an toàn; màu sáng vẫn được nếu chất vải và đường may trang trọng.

Áo dài là lựa chọn rất đẹp và được đón nhận ở các dạ tiệc trong nước lẫn có khách quốc tế, với điều kiện là áo dài chất liệu trang trọng: lụa trơn hoặc thêu tay tiết chế, quần lụa cùng tông hoặc trắng, không dùng áo dài cách tân quá ngắn. Bộ quần âu ống rộng may từ vải rủ, đi cùng áo kiểu cùng màu, cũng được chấp nhận ở nhiều nơi, nhưng nếu đây là lần đầu dự kiểu tiệc này, váy dài hoặc áo dài vẫn ít rủi ro hơn.

Váy ngắn trên gối, dù đắt và đẹp, thường bị xem là cocktail chứ không phải lễ phục tối. Giày cao gót kín mũi hoặc sandal quai mảnh đều hợp; nên chọn đôi đã đi quen ít nhất vài buổi. Trang sức chọn một điểm nhấn: hoặc hoa tai nổi bật, hoặc vòng cổ, không cả hai cùng lúc.

Thuê, mượn hay may: chọn theo số lần sẽ mặc

Bộ lễ phục tối nam là món ít khi dùng đến, nên quyết định nên dựa vào tần suất chứ không dựa vào cảm giác.

Tình huốngNên chọnLưu ý
Chỉ dự một lần, không biết bao giờ dự lạiThuêĐến thử trước ít nhất ba ngày để kịp sửa gấu, sửa tay
Mỗi năm một hai lần (gala công ty, tiệc đối tác)Cân nhắc may một bộ màu đen hoặc xanh đêm kiểu cổ điểnChọn kiểu ve nhọn hoặc ve tròn, tránh kiểu thời thượng nhanh lỗi mốt
Người thân có bộ vừa ngườiMượnKiểm vai và độ dài tay; vai rộng là lỗi không sửa nhanh được
Thiệp ghi black tie optionalCó thể mặc vest tối màu, cà vạt tối trơnGiày da đen bóng, sơ mi trắng để kéo bộ vest lên gần lễ phục

Dù thuê hay may, hãy mặc thử trọn bộ, kể cả giày, ở nhà một lần, rồi ngồi xuống, đứng lên, giơ tay như khi bắt tay. Những chỗ cấn chỉ lộ ra khi cử động.

Mặc lễ phục suốt buổi tối: khi nào được cởi áo, nới nơ

Mặc đúng bộ mới là nửa việc; nửa còn lại là giữ nó đúng trong ba bốn tiếng của dạ tiệc. Quy ước chung là áo khoác lễ phục ở trên người cho đến hết phần nghi thức chính: đón khách, phát biểu, nâng ly, tiệc ngồi. Khách không tự cởi áo khoác treo lên ghế, kể cả khi phòng hơi nóng, cho đến khi chủ tiệc hoặc người chủ trì cởi trước hoặc mời mọi người cứ tự nhiên.

Nơ cũng vậy. Nới nơ, mở khuy cổ sơ mi là dấu hiệu buổi tiệc đã sang phần thư giãn, thường chỉ thấy ở cuối buổi khi đã có nhạc và người lớn tuổi đã ra về. Nếu bạn không chắc, cứ giữ nguyên; giữ chỉn chu quá một chút chưa bao giờ là lỗi ở dạ tiệc.

Khi ngồi vào bàn tiệc, mở khuy áo khoác trước khi ngồi để áo không kéo căng và nhăn ngang bụng, đứng lên thì cài lại. Khăn ăn trải trên đùi, không nhét vào cổ áo để che sơ mi trắng. Nếu lỡ làm rơi nước sốt lên sơ mi, xin phép ra ngoài, thấm nhẹ bằng khăn giấy ẩm rồi cài áo khoác che bớt, không chà mạnh tại bàn.

Ra về, nếu thời tiết lạnh hay mưa, khoác áo ngoài dài màu tối hoặc mang ô đen. Áo gió thể thao khoác ngoài lễ phục chỉ nên mặc khi đã rời khỏi khu vực tiệc. Đây là những chi tiết nhỏ, nhưng chính chúng làm người khác thấy bạn mặc bộ lễ phục một cách quen thuộc chứ không phải lần đầu.

Lỗi hay gặp và cách gỡ ngay tại chỗ

Phần lớn lỗi với lễ phục tối nằm ở các món phụ chứ không ở bộ áo quần. Nếu đã lỡ, vẫn có cách cứu:

  • Đeo thắt lưng: nếu quần đã có khoá chỉnh hông, tháo thắt lưng ra để trong xe hoặc túi; áo cài khuy sẽ che phần cạp.
  • Nơ cài sẵn bị lệch: chỉnh ở nhà vệ sinh, giữ hai đầu nơ cân và nằm ngang, không xoay chéo.
  • Áo khoác để mở khuy khi đứng: thấy ảnh chụp đầu buổi lộ sơ mi phồng, cài lại khuy giữa là gọn.
  • Giày nâu đi với bộ đen: không sửa được tại chỗ, chỉ có thể đứng gọn, không bắt chéo chân khi ngồi để giày bớt lộ. Lần sau chuẩn bị giày trước cả bộ áo.
  • Tất ngắn lộ da chân khi ngồi: kéo gấu quần xuống, ngồi với hai bàn chân đặt song song trên sàn.
  • Mặc vest thường trong khi mọi người mặc lễ phục: đừng tự giễu hay xin lỗi liên tục. Đứng thẳng, cài khuy, chào hỏi tự nhiên; phong thái quan trọng hơn ve áo.

Anh Khoa cuối cùng thuê một bộ xanh đêm, tự thắt nơ sau bốn lần tập, dùng đôi giày da đen cũ đánh xi kỹ. Thứ anh nhớ nhất không phải bộ đồ, mà là lần đầu thấy mình không phải nghĩ đến bộ đồ suốt buổi.

Câu hỏi thường gặp

Black tie và white tie khác nhau thế nào?

White tie là mức cao hơn, nam mặc áo đuôi tôm, gile trắng và nơ trắng; nữ mặc váy dạ hội dài trang trọng nhất. Ở Việt Nam mức này rất hiếm, gần như chỉ gặp ở một số sự kiện ngoại giao đặc biệt. Black tie là mức phổ biến hơn nhiều.

Thiệp ghi black tie optional thì nam mặc vest thường được không?

Được, với điều kiện vest tối màu, vừa người, đi cùng sơ mi trắng, cà vạt tối trơn và giày da đen đánh bóng. Chữ optional nghĩa là lễ phục tối được khuyến khích nhưng ban tổ chức chấp nhận bộ vest chỉnh tề.

Nơ cài sẵn có bị xem là sai không?

Không sai, nhưng nơ tự thắt trông tự nhiên hơn và là chuẩn mực truyền thống. Nếu chưa kịp tập, nơ cài sẵn chất lượng tốt, cùng chất liệu với ve áo, vẫn chấp nhận được. Điều quan trọng là nơ nằm ngang và cân hai bên.

Nữ mặc váy ngắn đến tiệc black tie có được không?

Thường là không hợp, vì váy ngắn thuộc mức cocktail. Lễ phục tối với nữ là váy dài chạm mắt cá hoặc chạm sàn, áo dài chất liệu trang trọng hoặc bộ quần ống rộng vải rủ. Nếu chỉ có váy ngang gối, chọn chiếc kín đáo nhất và chất liệu sang nhất.

Mặc lễ phục tối có cần đeo đồng hồ không?

Không cần. Theo quy ước cũ, buổi tối trang trọng là lúc không ai cần xem giờ, nên nhiều người bỏ đồng hồ. Nếu đeo, chọn đồng hồ mỏng, dây da đen hoặc kim loại mảnh, tránh đồng hồ thể thao cỡ lớn.

Đi dạ tiệc black tie bằng xe máy thì giữ bộ đồ thế nào?

Mặc quần và sơ mi từ nhà, áo khoác gấp mặt trong ra ngoài cho vào túi đựng vest, đi giày cũ rồi thay giày khi đến. Nhiều người còn mang theo khăn mềm lau bụi giày. Đến nơi, vào nhà vệ sinh chỉnh lại nơ và cổ áo trước khi vào sảnh.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138