QuyenQuy.comQuyền Quý
Lễ nghi khi tiếp khách quốc tế

Tiếp khách Trung Đông: chào hỏi nam nữ, đồ ăn halal, tháng chay và nhịp đàm phán

Đón đối tác từ vùng Vịnh, Trung Đông: chờ khách đưa tay trước, dùng tay phải, chọn món halal, không mời rượu, lịch họp trong tháng chay và cách giữ quan hệ.

Vietnamese woman in a modest long dress offering a cup of coffee to a Middle Eastern guest in a quiet meeting room, soft daylight, three-quarter view from behind

Tiếp khách Trung Đông cho đúng phép cần nhớ bốn điều: để khách chủ động khi chào hỏi giữa nam và nữ, dùng tay phải khi trao nhận, chuẩn bị đồ ăn halal và không mời rượu, và tôn trọng giờ cầu nguyện cùng tháng chay Ramadan. Phần lớn khách từ vùng này coi trọng lòng hiếu khách và quan hệ cá nhân trước khi bàn chuyện làm ăn.

Trung Đông gồm nhiều nước, nhiều cách sống khác nhau; một doanh nhân trẻ ở Dubai có thể rất quen môi trường quốc tế, trong khi một vị khách lớn tuổi từ vùng khác giữ nếp truyền thống chặt hơn. Không phải khách nào từ vùng này cũng theo đạo Hồi, và người theo đạo Hồi cũng giữ ở các mức khác nhau. Dưới đây là nguyên tắc chung, dùng để chuẩn bị; khi không chắc, hỏi người liên lạc hoặc hỏi thẳng khách một cách nhã nhặn.

Tình huống: đối tác nhập khẩu đến xem nhà máy thực phẩm

Chị Hằng làm trưởng phòng kinh doanh của một công ty chế biến thuỷ sản ở Cần Thơ. Hai đại diện của một nhà nhập khẩu vùng Vịnh sẽ sang thăm nhà máy ba ngày, xem quy trình và chứng nhận halal của sản phẩm. Chị là người tiếp chính, cùng giám đốc và một kỹ sư chất lượng.

Chị lo vài chuyện cụ thể: khi gặp có nên bắt tay hai vị khách nam không, bữa trưa đặt ở đâu cho yên tâm về đồ ăn, có cần phòng riêng để khách cầu nguyện không, và chuyến đi rơi vào cuối tháng chay thì lịch làm việc nên sắp thế nào. Những câu hỏi ấy đều đúng chỗ, và cách trả lời tốt nhất là chuẩn bị sẵn lựa chọn rồi hỏi khách.

Chị Hằng nhắn trước cho người liên lạc phía khách: hỏi đoàn có ai cần chế độ ăn riêng, có muốn nhà hàng có chứng nhận halal không, có cần phòng yên tĩnh trong giờ làm việc không, và khung giờ nào thuận tiện trong những ngày cuối tháng chay. Câu trả lời giúp chị dựng lịch mà không phải đoán.

Chào hỏi: nam, nữ và bàn tay phải

Chờ khách đưa tay. Giữa nam và nữ, nhiều khách Trung Đông không bắt tay người khác giới ngoài gia đình. Nếu bạn là nữ, chờ khách nam đưa tay trước; nếu khách đặt tay phải lên ngực và khẽ cúi đầu, bạn đáp lại bằng cử chỉ tương tự và một lời chào. Đó không phải sự lạnh nhạt mà là sự tôn trọng theo cách của họ.

Giữa cùng giới, bắt tay có thể lâu hơn. Giữa hai người nam, cái bắt tay có thể nhẹ và giữ lâu hơn người Việt quen. Đừng rút tay vội; để khách kết thúc tự nhiên.

Dùng tay phải. Khi trao danh thiếp, tài liệu, quà, khi mời nước, mời đồ ăn, dùng tay phải hoặc cả hai tay. Tay trái dùng một mình để trao đồ bị nhiều người coi là thiếu lịch sự.

Gọi theo tước hiệu và tên. Nhiều khách được gọi bằng Mr hoặc tước hiệu kèm tên riêng thay vì họ. Nhìn danh thiếp, chữ ký thư, hoặc hỏi người liên lạc. Nếu có học vị hay tước hiệu, gọi kèm ở buổi đầu.

Ngồi không chĩa đế giày về phía khách. Khi ngồi vắt chân, để đế giày hướng thẳng vào người khác bị coi là thiếu tôn trọng ở nhiều nơi trong vùng. Ngồi hai chân đặt xuống sàn là cách an toàn nhất.

Đồ ăn, đồ uống: chuẩn bị gì, tránh gì

Với khách theo đạo Hồi, đồ ăn halal không chỉ là bỏ thịt lợn. Bảng dưới gom những điểm cần báo nhà hàng hoặc bếp của công ty:

Hạng mụcNênTránh
ThịtNhà hàng có chứng nhận halal, hoặc hải sản, rau, món chayThịt lợn và mọi thứ chế biến từ lợn, thịt không rõ nguồn giết mổ
Gia vị, nước sốtHỏi bếp về nước dùng, dầu, mỡMỡ lợn, nước dùng xương lợn, sốt có rượu vang hay rượu nấu
Đồ uốngTrà, cà phê, nước ép, nước suối, nước dừaRượu, bia, kể cả bia không cồn nếu khách chưa nói muốn dùng
Bánh, tráng miệngTrái cây tươi, chè không có gelatinBánh có gelatin từ lợn, kem có rượu
Dụng cụĐĩa, đũa, nồi riêng nếu bếp nấu lẫnDùng chung dao thớt với món có thịt lợn

Nếu không tìm được nhà hàng có chứng nhận, cách an toàn là chọn hải sản và rau, nói rõ với bếp, rồi nói trung thực với khách những gì mình đã làm. Khách tự quyết định ăn gì; điều họ quý là bạn đã nghĩ đến và không giấu.

Giờ cầu nguyện và tháng chay Ramadan

Nhiều khách cầu nguyện năm lần mỗi ngày vào các khung giờ theo mặt trời. Trong giờ làm việc, bạn chuẩn bị một phòng nhỏ yên tĩnh, sạch, có chỗ rửa tay chân gần đó, và để lịch họp có khoảng nghỉ mười lăm đến hai mươi phút vào buổi trưa và buổi chiều. Khách có thể xin phép ra ngoài; bạn chỉ cần gật đầu, không hỏi thêm và không đặt cuộc họp quan trọng vào đúng giờ đó.

Trong tháng chay Ramadan, người giữ chay không ăn uống từ lúc rạng sáng đến hoàng hôn. Nếu khách đến làm việc trong tháng này, đừng sắp bữa trưa chiêu đãi; tránh ăn uống trước mặt khách khi có thể, hoặc ít nhất hỏi khách có phiền không. Giờ làm việc nên dồn vào buổi sáng khi khách còn sức, buổi chiều nhẹ hơn. Bữa tối sau hoàng hôn là bữa quan trọng; nếu mời, mời đúng giờ đó, có chà là và nước để khách xả chay trước, rồi mới đến món chính.

Cuối tháng chay là dịp lễ lớn. Một lời chúc mừng ngắn qua tin nhắn hay thư vào dịp đó được nhiều đối tác nhớ đến. Hỏi người liên lạc ngày cụ thể vì ngày lễ thay đổi theo lịch âm từng năm.

Trang phục và cư xử giữa nam, nữ khi làm việc

Người tiếp, nhất là nữ, nên mặc trang phục công sở kín đáo: áo có tay, cổ không quá sâu, váy hoặc quần dài qua gối. Không phải vì khách sẽ đánh giá, mà để không ai thấy khó xử khi ngồi đối diện suốt nhiều giờ. Nam mặc sơ mi, quần âu, có thể khoác vest; tránh quần ngắn kể cả khi đi xem nhà máy ngoài trời.

Trong buổi làm việc, phụ nữ hoàn toàn có thể là người trình bày chính, đàm phán chính. Nhiều khách vùng Vịnh làm việc với nữ quản lý hằng ngày. Điều cần để ý chỉ là khoảng cách: không chạm tay, chạm vai khi nói chuyện, không mời khách nam đi riêng với một nhân viên nữ trong xe hay phòng kín nếu không cần thiết. Những điều này giúp khách yên tâm mà không làm giảm vai trò của người tiếp.

Nếu khách mang theo vợ hay người nhà, hỏi tên và chào họ bằng lời, để họ chủ động về cử chỉ. Quà cho người nhà của khách nên trao qua chính vị khách, không trao trực tiếp cho người nữ trong gia đình họ khi chưa quen.

Nhịp đàm phán: quan hệ trước, hợp đồng sau

Buổi gặp đầu với đối tác Trung Đông thường bắt đầu bằng nhiều câu hỏi thăm sức khoẻ, gia đình, chuyến đi, kèm trà hoặc cà phê. Đó không phải phần thủ tục để qua cho nhanh; đó là lúc khách đánh giá bạn có đáng tin không. Đừng mở laptop trình bày ngay khi vừa ngồi xuống. Mời đồ uống, hỏi han, rồi để khách chuyển sang công việc khi họ thấy phù hợp.

Quyết định có thể cần thêm thời gian và nhiều lần gặp. Lời "inshallah", nghĩa là nếu trời muốn, đi kèm một cam kết không nhất thiết là từ chối; nó là cách nói khiêm nhường về tương lai. Bạn nên ghi lại thoả thuận bằng văn bản sau mỗi buổi, nhẹ nhàng, không gấp gáp.

Nếu lỡ mời rượu, lỡ dùng tay trái trao đồ hay lỡ đưa tay bắt tay khi khách không đáp, chỉ cần rút lại tự nhiên, nói một câu xin lỗi ngắn và tiếp tục. Đừng quá căng thẳng; khách quốc tế quen với việc người nước ngoài chưa biết hết. Thái độ sẵn sàng sửa và sự tôn trọng nhất quán trong cả chuyến đi mới là điều họ ghi nhớ.

Quà, lời mời và cách cảm ơn

Lòng hiếu khách là niềm tự hào ở nhiều nước Trung Đông, nên khách có thể mời bạn rất nồng nhiệt: mời dùng cà phê, mời ăn, mời đến thăm nước họ. Khi được mời đồ uống, nhận ít nhất một chén là lịch sự; với cà phê kiểu Ả Rập, nhiều nơi lắc nhẹ chén khi trả lại để báo đã đủ. Nếu không chắc, cứ quan sát chủ nhà hoặc đặt chén xuống và nói cảm ơn.

Quà cho khách nên trang nhã: trà, đồ thủ công, đồ gốm, chà là hoặc bánh không có thành phần từ lợn và không có rượu. Tránh quà có hình tượng người hay con vật quá nổi bật nếu không biết rõ khách, tránh tặng đồ có cồn kể cả nước hoa có nồng độ cao khi chưa rõ ý khách. Trao bằng tay phải hoặc hai tay. Nếu khách khen một món đồ của bạn quá nhiều lần, đôi khi đó chỉ là lời khen xã giao; không cần vội tặng luôn món đó.

Sau chuyến đi, thư cảm ơn nên nhắc lại sự tiếp đón và chuyện cá nhân đã được kể, như hỏi thăm gia đình hay chúc chuyến bay về bình an, rồi mới đến phần công việc. Cách sắp thứ tự ấy giữ đúng tinh thần quan hệ trước, hợp đồng sau mà khách đã cho bạn thấy.

Câu hỏi thường gặp

Nhân viên nữ có nên bắt tay khách nam đến từ Trung Đông không?

Nên chờ khách đưa tay trước. Nhiều khách không bắt tay người khác giới ngoài gia đình; họ có thể đặt tay phải lên ngực và khẽ cúi đầu. Bạn đáp lại bằng cử chỉ tương tự và lời chào, không cần ngại.

Đồ ăn halal khác với chỉ không có thịt lợn như thế nào?

Halal còn tính đến nguồn giết mổ của thịt, mỡ, nước dùng, gelatin, rượu trong nước sốt và việc dùng chung dụng cụ. Nhà hàng có chứng nhận là an toàn nhất; nếu không có, chọn hải sản, rau và nói rõ với bếp.

Có nên mời khách Trung Đông dùng bia không cồn không?

Không nên tự mời. Một số khách tránh cả đồ uống mô phỏng bia, rượu. Chuẩn bị trà, cà phê, nước ép, nước suối; nếu khách tự hỏi về loại đồ uống nào đó thì đáp theo ý họ.

Tiếp khách trong tháng Ramadan nên sắp lịch thế nào?

Dồn việc quan trọng vào buổi sáng, buổi chiều nhẹ hơn, không mời ăn trưa và tránh ăn uống trước mặt khách. Nếu mời bữa, mời bữa tối đúng giờ hoàng hôn, có chà là và nước trước món chính.

Cần chuẩn bị gì cho giờ cầu nguyện của khách?

Một phòng nhỏ sạch, yên tĩnh, có chỗ rửa gần đó, và lịch họp có khoảng nghỉ mười lăm đến hai mươi phút vào trưa và chiều. Khi khách xin phép, bạn chỉ cần đồng ý tự nhiên, không hỏi thêm.

Vì sao khách Trung Đông hay nói chuyện phiếm lâu trước khi bàn công việc?

Với nhiều người, tin tưởng cá nhân đi trước hợp đồng. Phần trò chuyện ban đầu là lúc hai bên hiểu nhau. Vội vàng trình bày ngay có thể khiến khách cảm thấy bị coi như một giao dịch thay vì một mối quan hệ.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138