QuyenQuy.comQuyền Quý
Lễ nghi khi tiếp khách quốc tế

Tiếp khách Ấn Độ: chào namaste, các mức ăn chay, tay phải và cách hiểu cái gật đầu

Tiếp đối tác Ấn Độ: chào thế nào, phân biệt các mức ăn chay, món nên tránh, vì sao dùng tay phải, đọc cử chỉ lắc đầu nghiêng và giữ nhịp làm việc cho rõ.

Vietnamese software team leader greeting an Indian guest with palms pressed together in a modern office lobby, soft morning light, medium shot from the side

Tiếp khách Ấn Độ cho khéo bắt đầu từ việc hỏi kỹ về ăn uống, vì nhiều người ăn chay theo những mức rất khác nhau, và nhiều người không ăn thịt bò. Thêm vào đó là chào hỏi theo ý khách, dùng tay phải khi trao nhận, gọi đúng tên và chức danh, và đọc cử chỉ của khách trong ngữ cảnh thay vì đoán theo thói quen của mình.

Ấn Độ là một đất nước hơn một tỉ người, hàng chục ngôn ngữ, nhiều đức tin và vô số món ăn vùng miền. Một kỹ sư trẻ từ Bengaluru và một chủ doanh nghiệp lớn tuổi từ Gujarat có thể khác nhau như hai người từ hai nước. Vì vậy, những điều dưới đây là điểm khởi đầu để hỏi đúng câu, không phải để xếp khách vào một khuôn có sẵn.

Tình huống: khách hàng phần mềm đến làm việc ở Đà Nẵng

Anh Toàn là trưởng nhóm của một công ty phần mềm ở Đà Nẵng. Khách hàng lớn nhất của nhóm là một công ty Ấn Độ, hai bên đã làm việc qua cuộc gọi video gần một năm. Tháng sau, giám đốc dự án phía khách và hai kỹ sư sẽ sang làm việc một tuần. Anh Toàn muốn buổi tiếp đón thật chu đáo nhưng không biết bắt đầu từ đâu.

Việc đầu tiên anh làm là gửi một tin nhắn ngắn cho người liên lạc quen thuộc phía khách: mỗi người ăn uống thế nào, có ai ăn chay không và ăn chay theo kiểu nào, có kiêng trứng, hành tỏi không, có ai không uống rượu, có cần chỗ yên tĩnh trong ngày không. Câu trả lời cho thấy ba vị khách ăn ba kiểu khác nhau: một người ăn chay có dùng sữa nhưng không ăn trứng, một người ăn được gà và cá nhưng không ăn bò, một người ăn gần như mọi thứ.

Nếu anh Toàn đặt một nhà hàng chay cho cả đoàn, hoặc ngược lại đặt một bữa lẩu bò để đãi khách quý, sẽ có người khó xử. Một tin nhắn hỏi trước đã giúp tránh cả hai.

Các mức ăn chay và kiêng hay gặp

Chữ "ăn chay" với khách Ấn Độ có thể mang nhiều nghĩa. Bảng dưới giúp bạn hỏi đúng và báo nhà hàng cho rõ:

Khách nóiThường có nghĩaCần báo bếp
Ăn chay (vegetarian)Không thịt, cá, hải sản; nhiều người vẫn dùng sữa, sữa chua, bơ sữaKhông dùng nước dùng xương, nước mắm, mắm tôm, dầu hào
Không ăn trứngChay có sữa nhưng không trứng, kể cả trứng trong bánh, mì, nước sốtHỏi thành phần bánh, mì sợi, sốt mayonnaise
Thuần chay (vegan)Không mọi sản phẩm từ động vật, kể cả sữa, mật ongKhông bơ, không sữa, không kem
Không hành tỏiMột số người giữ nếp ăn không hành, tỏi, đôi khi cả củ mọc dưới đấtNấu riêng, vì hành tỏi có trong gần như mọi món Việt
Không ăn bòĂn được gà, cá, có khi cả dê, cừu nhưng tránh thịt bòTránh nước dùng bò, đồ có thành phần từ bò
Không ăn lợnThường gặp ở khách theo đạo Hồi; có thể cần halalNhư với khách cần đồ ăn halal

Khi đã biết, bạn ghi lại cho từng người và gửi cho nhà hàng bằng văn bản. Ở bàn, nhắc nhẹ món nào hợp với ai, để khách không phải hỏi đi hỏi lại. Nước mắm và nước dùng là hai chỗ hay lọt nhất trong bếp Việt; món nhìn hoàn toàn là rau vẫn có thể đã nêm nước mắm.

Chào hỏi và xưng hô

Chào theo cách khách chọn. Nhiều khách Ấn Độ làm việc quốc tế bắt tay bình thường. Một số người, nhất là người lớn tuổi, chào bằng cách chắp hai tay trước ngực, khẽ cúi đầu và nói namaste. Bạn có thể đáp lại đúng cử chỉ ấy; người Việt làm động tác này thường rất tự nhiên và được khách quý.

Giữa nam và nữ, để khách chủ động. Một số khách không bắt tay người khác giới. Nếu bạn là nữ, chờ khách đưa tay; nếu khách chắp tay, bạn chắp tay đáp lễ.

Tên Ấn Độ đa dạng. Có người dùng họ ở cuối, có người dùng tên cha, có người chỉ dùng một tên, người miền nam có khi viết tên làng hoặc tên cha bằng chữ cái đầu đứng trước. Cách chắc nhất là hỏi khách muốn được gọi thế nào và tập phát âm cho đúng.

Dùng chức danh ở buổi đầu. Mr, Ms kèm tên hoặc họ, hoặc chức danh như Dr, giám đốc, là cách gọi an toàn. Nhiều người Ấn Độ quen gọi cấp trên là Sir hay Madam; bạn không cần bắt chước, nhưng đừng ngạc nhiên khi được gọi như vậy.

Tay phải để trao nhận. Trao danh thiếp, tài liệu, quà, đồ ăn bằng tay phải hoặc hai tay. Nhiều người Ấn Độ dùng tay trái cho việc vệ sinh nên trao đồ bằng tay trái bị coi là thiếu lịch sự.

Giới thiệu mình cho dễ nhớ. Tên Việt nhiều dấu khó đọc với khách. Bạn nói rõ tên gọi ngắn, in tên không dấu trên danh thiếp, và nếu khách gọi chệch một chút thì cứ vui vẻ nhận. Khi khách cố đọc đúng tên mình, một lời cảm ơn nhẹ là đủ để không khí thân hơn ngay từ phút đầu, và cũng là dịp tự nhiên để bạn hỏi lại cách đọc tên của khách.

Đọc cử chỉ: cái lắc đầu nghiêng và lời "yes"

Một cử chỉ hay làm người mới gặp bối rối là cái lắc đầu nghiêng qua lại nhẹ nhàng của nhiều người Ấn Độ, nhất là ở miền nam. Với người Việt, lắc đầu là không; nhưng ở đây, cử chỉ này thường có nghĩa là "được", "đang nghe đây" hay "hiểu rồi", tuỳ ngữ cảnh. Đừng vội kết luận khách phản đối.

Ngược lại, chữ "yes" hay "no problem" đôi khi chỉ có nghĩa là đã nghe, chưa chắc là đã đồng ý hay chắc làm được. Điều này không riêng khách Ấn Độ; ở nhiều nền văn hoá, nói thẳng "không" với khách hàng hay cấp trên là điều khó. Cách gỡ là hỏi lại bằng câu mở: "Anh thấy mốc thứ sáu có rủi ro gì không?", "Phần nào bên anh cần thêm thông tin?". Câu mở giúp khách nói ra điều họ còn băn khoăn mà không phải từ chối thẳng.

Sau mỗi buổi họp, gửi biên bản ngắn: việc đã thống nhất, người làm, hạn. Biên bản là cách để hai bên hiểu giống nhau mà không ai phải đoán cử chỉ của người kia.

Bàn ăn: mời, gắp và chuyện đồ uống

Một bữa ăn chung với khách Ấn Độ thường vui và nhiều chuyện. Vài điều nhỏ giúp mọi thứ suôn sẻ:

  • Gọi đủ món chay thật sự, không chỉ một đĩa rau xào. Đậu phụ, nấm, cà ri rau, cơm, bánh mì là những món dễ hợp với nhiều khách.
  • Đặt thìa riêng cho món chay và món mặn, để khách ăn chay không phải lo dụng cụ đã chạm vào thịt.
  • Không gắp vào bát khách. Giới thiệu món, mời khách tự lấy.
  • Nhiều khách quen ăn cay; vẫn nên hỏi trước, đừng mặc định.
  • Một số khách không uống rượu, bia. Trà, nước chanh, nước dừa, sinh tố nên có sẵn. Không ép, không đếm ly; ai đã uống thì không lái xe.
  • Nếu khách ăn bằng tay theo thói quen, đó là cách ăn bình thường của họ; bạn chỉ cần chuẩn bị chỗ rửa tay và khăn.

Khi được khách mời lại, nhận lời vui vẻ. Nếu khách mời đến nhà hay mời dự một dịp gia đình, đó là dấu hiệu quan hệ đã thân; một món quà nhỏ như hộp bánh không trứng, trái cây hay đồ thủ công Việt mang theo là phù hợp.

Giờ giấc, nhịp làm việc và quà tặng

Nhiều đối tác Ấn Độ làm việc rất linh hoạt, sẵn sàng gọi điện buổi tối hay cuối tuần khi dự án gấp, và cũng có thể thay đổi lịch họp sát giờ. Bạn không cần thay đổi nếp của mình, nhưng nên thống nhất từ đầu các khung giờ liên lạc, cách báo khi đổi lịch và ai là người quyết định cuối. Nói rõ những điều này ngay buổi đầu giúp tránh hiểu lầm hơn là để mỗi bên tự đoán.

Trong buổi họp, người cao nhất thường có tiếng nói quyết định, nhưng các kỹ sư lại nắm chi tiết. Trình bày phần tổng quan cho người cao nhất, rồi để đội kỹ thuật hai bên trao đổi riêng.

Quà nên tránh đồ làm từ da bò và không nên tặng đồ có cồn khi chưa biết rõ ý khách. Đồ ăn làm quà cần ghi rõ thành phần để người ăn chay yên tâm. Gói quà bằng giấy màu tươi như vàng, xanh lá, đỏ thường được ưa hơn giấy trắng đen. Trao bằng tay phải hoặc hai tay; nhiều khách không mở quà ngay trước mặt người tặng.

Lỡ sai thì gỡ thế nào

Anh Toàn lỡ để nhà hàng mang ra một đĩa rau xào nêm nước mắm cho vị khách ăn chay. Khi phát hiện, cách gỡ là nói thẳng ngay với khách: "Em xin lỗi, món này có nước mắm, em đổi món khác cho anh", rồi gọi bếp làm món mới. Không giấu, không mong khách không biết. Sự trung thực về đồ ăn quan trọng hơn chuyện bữa ăn có hoàn hảo hay không.

Nếu lỡ đưa đồ bằng tay trái, đổi sang tay phải và tiếp tục. Nếu lỡ gọi sai tên, xin lỗi một câu, hỏi lại cách đọc và ghi chú lại. Khách đã đi làm việc ở nhiều nước rất quen với những vấp nhỏ này; điều họ nhớ là thái độ quan tâm của người tiếp.

Câu tự hỏi trước buổi tiếp: đã biết mỗi người ăn theo kiểu nào chưa, nhà hàng đã nhận danh sách bằng văn bản chưa, đã hỏi cách gọi tên từng người chưa, biên bản họp ai gửi. Bốn câu đó đủ để tuần làm việc bắt đầu thuận lợi.

Câu hỏi thường gặp

Khách Ấn Độ nói ăn chay thì có ăn trứng, sữa không?

Tuỳ người. Nhiều người ăn chay vẫn dùng sữa, sữa chua, bơ sữa nhưng không ăn trứng; có người thuần chay không dùng mọi sản phẩm từ động vật. Cách chắc nhất là hỏi từng người và báo nhà hàng bằng văn bản.

Có phải người Ấn Độ nào cũng không ăn thịt bò?

Không phải tất cả, nhưng nhiều người tránh thịt bò. Một số khách lại tránh thịt lợn. Khi chưa biết, đừng chọn món bò hay món lợn làm món chính chung cho cả đoàn; hỏi trước và gọi món theo từng người.

Người Ấn Độ lắc đầu nghiêng qua lại nghĩa là gì?

Thường là đồng ý, đang lắng nghe hoặc đã hiểu, tuỳ ngữ cảnh, không phải phản đối. Nếu cần chắc chắn về một cam kết, hỏi lại bằng câu mở và ghi thoả thuận vào biên bản sau buổi họp.

Nên chào khách Ấn Độ bằng bắt tay hay chắp tay?

Để khách dẫn. Nhiều người bắt tay bình thường; nếu khách chắp tay trước ngực và chào namaste, bạn đáp lại đúng cử chỉ ấy. Với khách khác giới, chờ họ chủ động đưa tay.

Quà cho khách Ấn Độ nên tránh gì?

Tránh đồ làm từ da bò, tránh tặng đồ có cồn khi chưa rõ ý khách, và nếu tặng đồ ăn thì ghi rõ thành phần để người ăn chay yên tâm. Gói giấy màu tươi và trao bằng tay phải hoặc hai tay.

Món chay Việt có điểm gì dễ làm khách ăn chay khó xử?

Nước mắm, nước dùng xương, dầu hào và mắm tôm hay được nêm vào món nhìn như toàn rau. Hãy dặn bếp rõ không dùng những thứ này, và khi lỡ có thì nói thật với khách rồi đổi món.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138