QuyenQuy.comQuyền Quý
Nghi thức trao quà

Nhận quà cho trang nhã: đón bằng hai tay, nói gì tại chỗ và đáp lễ thế nào về sau

Nhận quà cũng có phép: đón bằng hai tay, cảm ơn cụ thể, cất quà chỗ người tặng thấy, báo lại khi đã dùng và đáp lễ đúng mức, không vội trả, không bỏ quên.

Middle-aged woman receiving a small wrapped gift with both hands and a slight bow from a younger colleague in a quiet office corridor, soft daylight, side view

Nhận quà cho trang nhã gồm bốn việc: dừng việc đang làm, đón món quà bằng hai tay, nói một câu cảm ơn có chi tiết, và vài ngày sau cho người tặng biết món quà đã được dùng hoặc được quý. Đáp lễ là chuyện của dịp sau, không cần và không nên trả lại ngay một món tương đương.

Người ta hay dồn sự chú ý vào cách tặng, còn cách nhận thì để tuỳ phản xạ. Thực ra người nhận quyết định nửa còn lại của khoảnh khắc ấy: người tặng ra về thấy ấm lòng hay thấy hụt hẫng là do người nhận. Bài này đi qua từng bước, các câu nói cho từng vai, những phản ứng nên tránh, và cách gỡ khi bạn lỡ phản ứng vụng.

Những phản xạ làm người tặng hụt hẫng

Anh Bình làm trưởng nhóm ở một công ty phần mềm tại TP Hồ Chí Minh. Hôm sinh nhật, một bạn thực tập đặt lên bàn anh hộp bánh nhỏ trong lúc anh đang họp trực tuyến. Anh gật đầu, giơ ngón tay cái rồi quay lại màn hình. Cuối ngày anh mới để ý hộp bánh có thiệp viết tay hai mặt. Bạn thực tập không nói gì, nhưng cả tuần sau đó ít khi chủ động hỏi việc anh.

Phản xạ của anh Bình không xấu, chỉ là vội. Những phản xạ tương tự rất phổ biến: nhận bằng một tay trong khi tay kia cầm điện thoại; nói "Ôi, bày vẽ làm gì" theo kiểu trách yêu nhưng nghe như chê; hỏi ngay "Mua ở đâu thế, bao nhiêu tiền"; đặt quà xuống ngay mà không nhìn; hoặc vội vàng lục túi tìm thứ gì đó để "đáp lại cho đỡ ngại". Mỗi phản xạ đều có một lý do dễ hiểu, nhưng người tặng chỉ nhìn thấy kết quả.

Nhận quà khéo không đòi hỏi diễn xuất. Chỉ cần dành cho người tặng mười giây trọn vẹn, đúng như họ đã dành thời gian để chọn món quà cho bạn.

Mười giây nhận quà

Dù bạn đang ở văn phòng, ở nhà hay ở tiệc, trình tự sau đều dùng được. Nó ngắn tới mức không làm gián đoạn việc gì quá lâu.

  1. Dừng việc đang làm: đặt điện thoại xuống, tạm dừng cuộc gọi nếu được, đứng dậy nếu người tặng lớn tuổi hơn hoặc đang đứng.
  2. Nhìn người tặng trước, rồi mới nhìn món quà.
  3. Đón bằng hai tay, hoặc tay phải đỡ có tay trái chạm nhẹ, cúi đầu nhẹ nếu người tặng là người lớn.
  4. Nói một câu cảm ơn có chủ ngữ và chi tiết: "Em cảm ơn chị, chị nhớ cả ngày sinh nhật em".
  5. Hỏi một câu ngắn nếu chưa rõ có nên mở ngay không, hoặc cất quà ở chỗ trang trọng trong tầm mắt người tặng.

Nếu thật sự không thể dừng, ví dụ đang trình bày trước khách hàng, ra hiệu xin chờ một phút rồi quay lại nhận cho đàng hoàng. Một phút chờ không làm ai buồn, còn cái gật đầu vội thì có.

Câu nói theo vai

Lời cảm ơn khác đi một chút tuỳ quan hệ. Bảng sau gợi ý những câu tự nhiên, xưng hô theo thói quen thường gặp.

Người tặngCâu nói gợi ýTránh
Cấp trên"Em cảm ơn anh, em rất quý khi anh nhớ đến em."Từ chối nhiều lần vì ngại, làm cấp trên khó xử
Cấp dưới, thực tập sinh"Cảm ơn em, chị cảm động lắm. Thiệp em viết đẹp quá.""Bày vẽ làm gì", nghe như trách
Người lớn tuổi trong nhà"Con cảm ơn bác, bác lúc nào cũng nghĩ đến con."Nhận một tay, không đứng dậy
Bạn bè thân"Trời ơi, đúng món mình đang cần. Cảm ơn nhé."Hỏi giá, hỏi nơi mua trước mặt người khác
Khách hàng, đối tác"Cảm ơn anh chị đã chu đáo, bên em rất trân trọng."Nói ngay "để em gửi lại anh chị món khác"

Điểm chung là có một chi tiết cụ thể: tấm thiệp, việc họ nhớ ngày, màu sắc, đúng món đang cần. Chi tiết ấy cho người tặng biết bạn thật sự nhìn thấy món quà chứ không cảm ơn theo thói quen.

Những câu nghe thì khiêm tốn mà làm người tặng khó xử

"Ôi, sao phải tốn kém thế." Người tặng nghe câu này sẽ phải trả lời trấn an rằng không tốn kém gì, tức là họ phải hạ giá trị món quà của chính mình. Thay bằng "Chị chu đáo quá".

"Lần sau đừng mua gì nữa nhé." Có ý tốt, nhưng nói ngay lúc nhận thì giống như bạn không muốn món quà này. Nếu thật lòng không muốn người khác tốn kém, nói vào một dịp khác, nhẹ nhàng và riêng tư.

"Để em gửi lại anh." Đáp lễ ngay lập tức biến món quà thành một cuộc trao đổi ngang giá. Người tặng sẽ thấy tấm lòng của mình bị "thanh toán".

"Món này em có rồi." Dù đúng sự thật cũng không nên nói. Món trùng thì bạn tự xử lý sau, có thể dùng ở văn phòng, ở nhà bố mẹ, hoặc để dành đúng dịp tặng lại người khác hợp hơn.

Từ chối nhiều lần vì ngại. Một lần từ chối nhẹ theo phép khiêm nhường vẫn thấy ở nhiều gia đình Việt, nhưng ba bốn lần thì người tặng phải đứng nài, cả hai cùng mệt. Nếu không có lý do chính đáng để từ chối, nhận vui vẻ là cách lịch sự nhất.

Nhận quà ở chỗ đông người hoặc nhận nhiều món cùng lúc

Mỗi người tặng một khoảnh khắc riêng. Ở tiệc chia tay, sinh nhật tại văn phòng hay lễ mừng thọ, quà đến dồn dập. Dù vội, mỗi lượt vẫn cần đủ ba thứ: nhìn người tặng, hai tay đón, một câu cảm ơn có tên họ. Nhận cái này mà mắt đã nhìn sang người tiếp theo là điều người tặng thấy rất rõ.

Có người phụ giúp cất quà. Nhờ một người thân hoặc đồng nghiệp đứng cạnh, đỡ quà từ tay bạn sau khi nhận và đặt vào một chỗ gọn, ghi lại ai tặng gì. Tay bạn rảnh để bắt tay, ôm chào, nhận món tiếp theo.

Không bình luận so sánh. Câu "Món này đẹp nhất" hay "Ai cũng tặng hoa, mỗi anh tặng sách" nghe vui nhưng làm những người khác chạnh lòng. Khen từng món riêng, không đặt cạnh nhau.

Quà góp chung của cả nhóm. Cảm ơn cả nhóm, nhìn một lượt các gương mặt, và nếu biết ai là người đứng ra lo, cảm ơn riêng người đó sau. Thiệp chung có nhiều chữ ký thì đọc vài dòng lên trước mọi người là cách ghi nhận rất ấm.

Sau khi nhận: cất, dùng và báo lại

Món quà được cất ở đâu cũng là một lời nói. Đặt lên kệ, để trên bàn làm việc, dùng ngay trong tuần là cách người nhận cho thấy món quà có chỗ trong đời sống của mình. Ở văn phòng, nếu là đồ ăn, mời người tặng cùng ăn một miếng hoặc chia cho cả nhóm, nói rõ "Bánh của bạn Vy mang tặng đấy" để mọi người biết.

Vài ngày sau, cho người tặng biết món quà đã được dùng. Một câu nhắn ngắn là đủ: "Bộ tách chị tặng, sáng nào em cũng pha trà bằng nó", hoặc khi gặp lại thì nhắc. Đây là bước nhiều người bỏ qua, nhưng là bước người tặng nhớ lâu nhất, vì nó cho thấy lựa chọn của họ là đúng.

Thư cảm ơn viết tay hợp với quà của người lớn tuổi, của thầy cô, của đối tác, hoặc khi món quà lớn, gửi từ xa. Với đồng nghiệp, bạn bè, một tin nhắn chân thành là đủ. Quan trọng là đừng để quá một tuần, vì sau đó lời cảm ơn nghe như được nhắc nhớ mới viết.

Đáp lễ: đúng mức và đúng lúc

Đáp lễ là cách duy trì một quan hệ hai chiều, không phải để trả nợ. Vài nguyên tắc giúp bạn không vội mà cũng không quên:

  • Đáp vào dịp của người kia, như sinh nhật, ngày lễ, ngày họ có tin vui, không đáp ngay hôm sau.
  • Tương xứng về tấm lòng, không cần tương đương về giá trị. Một món quà tự tay làm, một bữa cơm mời, một lần giúp đỡ cũng là đáp lễ.
  • Với cấp dưới, không cần đáp lễ bằng quà; một lời ghi nhận công khai, một cơ hội học hỏi, một buổi cà phê hỏi han thường có ý nghĩa hơn.
  • Ghi lại ai tặng gì, dịp nào trong một ghi chú riêng, để năm sau không nhầm và không trùng.
  • Với quà quá giá trị, quà từ người có việc cần nhờ, câu chuyện không còn là đáp lễ mà là có nên nhận hay không; trường hợp đó cần xử lý riêng, nhất là trong công việc.

Nếu bạn không có điều kiện đáp lễ bằng quà, lời cảm ơn chân thành và sự quan tâm đều đặn vẫn đủ. Không ai tặng quà để mong được trả lại; người tặng tinh ý cũng không đếm.

Lỡ phản ứng vụng thì gỡ thế nào

Như anh Bình trong ví dụ đầu: đã gật đầu vội rồi quay lại việc. Cách gỡ đơn giản là chủ động tìm người tặng trong ngày, nói thẳng: "Lúc nãy anh đang họp nên chưa cảm ơn em cho đàng hoàng. Anh đọc thiệp rồi, cảm ơn em nhiều." Không cần giải thích dài, câu nhận lỗi nhẹ và lời cảm ơn cụ thể đủ để xoá cảm giác hụt hẫng.

Lỡ hỏi giá hoặc nơi mua trước mặt người khác: nói thêm ngay "À, em hỏi vì thích quá muốn mua tặng mẹ", rồi chuyển chủ đề. Lỡ nói "em có rồi": sửa bằng "nhưng cái của chị đẹp hơn, em sẽ để ở văn phòng" nếu đó là sự thật. Lỡ để quà ở chỗ lộn xộn và người tặng nhìn thấy: dời ngay đến chỗ trang trọng, không cần nói gì thêm.

Nếu đã qua nhiều ngày mới nhận ra mình chưa cảm ơn, vẫn nên nhắn, kể cả muộn. Một câu "Mấy hôm nay bận quá nên giờ em mới nhắn, chiếc khăn chị tặng em đeo suốt" vẫn ấm hơn sự im lặng. Muộn mà chân thành không bao giờ là thừa; chỉ có im lặng mới làm người tặng tự hỏi món quà có đến tay hay không.

Câu hỏi thường gặp

Nhận quà bằng một tay có bất lịch sự không?

Với người lớn tuổi, cấp trên hay trong dịp trang trọng, nhận bằng một tay dễ bị coi là thiếu tôn trọng. Nhận bằng hai tay hoặc tay phải đỡ có tay trái chạm nhẹ là cách an toàn ở hầu hết các khung cảnh tại Việt Nam.

Có nên từ chối vài lần trước khi nhận quà không?

Một lần từ chối nhẹ theo phép khiêm nhường vẫn thấy ở nhiều gia đình. Nhưng từ chối nhiều lần làm người tặng phải nài, cả hai cùng ngại. Nếu không có lý do chính đáng, nhận vui vẻ là lịch sự nhất.

Có cần tặng lại ngay khi vừa nhận quà không?

Không cần và không nên. Đáp lễ ngay biến món quà thành cuộc trao đổi ngang giá. Bạn đáp lễ vào dịp của người kia, tương xứng về tấm lòng, không nhất thiết tương đương về giá trị.

Nhận quà của cấp dưới thì đáp lễ thế nào?

Không cần đáp bằng một món quà tương đương. Lời ghi nhận, một buổi cà phê hỏi han, một cơ hội được học hỏi hay góp ý cụ thể thường có ý nghĩa với cấp dưới hơn. Điều quan trọng là cảm ơn cho đàng hoàng ngay lúc nhận.

Bao lâu sau khi nhận quà thì nên nhắn cảm ơn lại?

Trong vòng vài ngày, tốt nhất là trong tuần. Nhắn khi đã dùng hoặc đã mở món quà, kèm một chi tiết cụ thể. Quá một tuần thì lời cảm ơn dễ nghe như được ai nhắc mới viết.

Nhận được món quà đã có rồi thì nói sao?

Không nói là đã có. Cảm ơn người tặng như bình thường, khen một điểm thật như cách chọn, màu sắc hay sự chu đáo. Món trùng bạn xử lý sau, dùng ở chỗ khác hoặc để dành cho một dịp phù hợp.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138