QuyenQuy.comQuyền Quý
Nghi thức trao quà

Trao quà khi được mời đến nhà dùng bữa: đưa cho ai, lúc nào và nói gì ở cửa

Được mời đến nhà ăn cơm, mang quà rồi trao cho ai, trao ở cửa hay lúc về, rượu và bánh mang theo có phải mở ngay không. Các bước, câu nói mẫu và cách gỡ khi lúng túng.

Guest in a neat shirt handing a wrapped box with both hands to a smiling hostess at an apartment doorway, warm hallway light, view from inside the room

Khi được mời đến nhà dùng bữa, quà nên trao ngay ở cửa hoặc trong mấy phút đầu, đưa bằng hai tay cho người đã mời mình, hoặc cho người lớn tuổi nhất trong nhà nếu đó là gia đình nhiều thế hệ. Món ăn, bánh hay đồ uống mang theo là quà cho chủ nhà, không phải phần đóng góp vào bữa, nên chủ nhà không có nghĩa vụ bày ra ngay.

Dưới đây là cách xác định trao cho ai, thời điểm trao, câu nói đi kèm, những món nên dặn trước, và cách xử lý khi bạn đến tay không, đến muộn hoặc mang trùng quà với khách khác. Chọn món gì để mang là chuyện của trang quà biếu; ở đây chỉ bàn cách trao sao cho đúng mực.

Một buổi tối và ba lúng túng

Chị Hạnh mới chuyển về chi nhánh ở Cần Thơ, được trưởng phòng mời về nhà dùng cơm tối thứ bảy. Chị mua một hộp trà và một giỏ trái cây. Đến nơi, người ra mở cổng là cô giúp việc, chị không biết có nên đưa quà luôn không. Vào nhà, bố của trưởng phòng đang ngồi xem ti vi, vợ trưởng phòng ở dưới bếp, còn trưởng phòng thì đang nghe điện thoại. Chị cầm quà đứng giữa phòng khách gần năm phút.

Ba lúng túng của chị Hạnh là ba câu mà ai cũng gặp: đưa cho ai, đưa lúc nào và nói gì. Không câu nào khó, chỉ cần quyết định trước khi bấm chuông. Người đã nghĩ sẵn sẽ trao xong trong mười giây và bắt đầu buổi tối thoải mái; người chưa nghĩ sẽ cầm hộp quà như cầm một thứ không biết đặt vào đâu.

Cách chị Hạnh nên làm hôm đó khá đơn giản: cảm ơn cô giúp việc, vào chào bố của trưởng phòng trước, biếu ông hộp trà kèm câu "Con biếu bác ít trà", rồi khi trưởng phòng nghe điện thoại xong thì đưa giỏ trái cây và cảm ơn lời mời. Hai món, hai người nhận, mỗi người một câu, không ai phải chờ ai. Phần dưới tách từng quyết định ra để bạn áp vào nhà nào cũng được.

Đưa quà cho ai trong nhà

Nguyên tắc chung là trao cho người đã mời bạn, nhưng nhà có nhiều thế hệ thì thứ tự chào hỏi quyết định ai nhận.

Kiểu gia đìnhNgười nhận quàGhi chú
Vợ chồng trẻ, chưa có người lớn ở cùngNgười đã gọi điện mời bạnNếu cả hai ra đón, đưa cho người đứng gần, nói lời cảm ơn cả hai
Có ông bà hoặc bố mẹ ở cùngNgười lớn tuổi nhất sau khi chàoNói rõ "con biếu ông bà", người mời sẽ đỡ hộ nếu cần
Người mở cửa là người giúp việc hoặc người thân khácChưa đưa, vào chào chủ nhà rồi traoTrừ khi món cần cất lạnh ngay, khi đó nhờ và báo chủ nhà
Chủ nhà đang bận nấu ănĐưa cho người còn lại hoặc đặt ở chỗ chủ nhà chỉMột câu "quà nhỏ em để đây ạ" là đủ
Bữa tối do cả nhóm bạn góp mờiMột người đại diện traoNói rõ quà của cả nhóm

Có quà riêng cho trẻ con trong nhà thì đưa qua bố mẹ chúng trước, để bố mẹ quyết định lúc nào cho bé. Đưa thẳng cho bé dễ làm bố mẹ khó xử nếu món đó không hợp với nếp nhà.

Trao lúc nào: ở cửa, giữa bữa hay lúc về

Thời điểm tốt nhất gần như luôn là ngay khi gặp chủ nhà, trước khi ngồi xuống. Từng mốc khác có rủi ro riêng.

  • Ngay ở cửa hoặc khi vừa vào phòng khách. Tự nhiên nhất, chủ nhà kịp cất đồ cần để lạnh, bạn được rảnh tay để chào hỏi.
  • Giữa bữa ăn. Nên tránh. Đứng dậy lấy quà làm gián đoạn câu chuyện, chủ nhà phải rời bàn để cất.
  • Lúc ra về. Chỉ hợp khi bạn quên trong túi hay để trên xe. Trao lúc về dễ bị hiểu là "trả công bữa ăn", nên kèm một câu giải thích nhẹ.
  • Gửi trước hoặc gửi sau. Hoa tươi cho bữa tiệc lớn đôi khi được gửi đến từ sáng để chủ nhà kịp cắm. Bữa cơm thân mật thì mang theo tay là đủ.

Nếu đến nơi thấy chủ nhà đang tay bận, đợi một nhịp cho họ lau tay, chào xong rồi mới đưa. Dúi quà vào tay người đang bưng nồi là thiếu ý tứ dù lòng tốt.

Câu nói đi kèm và những thứ nên dặn trước

Câu nói ngắn, không kể lể. "Em có chút quà nhỏ biếu anh chị" là đủ. Không cần nói đã mua ở đâu, chọn mất bao lâu; càng không nói đến giá trị. Người lớn tuổi có thể kèm "Con biếu ông bà ít trà uống buổi sáng".

Đồ ăn, bánh: nói rõ là quà, không phải góp món. "Bánh này để anh chị dùng dần" giúp chủ nhà khỏi băn khoăn có phải bày ra bàn ngay không. Nếu bạn đã hỏi trước và chủ nhà nhờ mang một món góp, hãy nói "Món anh chị nhờ em mang đây ạ" để rõ ràng.

Đồ cần bảo quản: dặn trong một câu. Bánh kem cần ngăn mát, hoa cần nước. Nói luôn khi trao để chủ nhà xử lý, đừng để cuối buổi mới nhớ.

Rượu hoặc đồ uống có cồn: không đòi mở. Nếu bạn mang rượu, đó là quà để chủ nhà dùng lúc khác. Không gợi ý mở ngay trong bữa; chủ nhà thường đã chuẩn bị đồ uống, và có thể có người không uống hoặc phải lái xe về. Mang thêm một món không cồn như trà, nước ép đóng chai cũng là cách chu đáo.

Hoa tươi: đừng bắt chủ nhà cắm ngay. Bó hoa trao ở cửa buộc chủ nhà bỏ dở việc để đi tìm bình, cắt cành. Nếu muốn tặng hoa cho bữa tối, chọn giỏ hoa cắm sẵn hoặc gửi đến từ chiều. Nếu đã cầm bó hoa đến, nói một câu "Anh chị cứ để đó, lát rảnh hẵng cắm" để chủ nhà yên tâm tiếp khách trước.

Quà tự làm: nói rõ cách dùng. Một hũ mứt nhà làm, chai tương tự ủ hay hộp bánh tự nướng rất được quý, nhưng chủ nhà cần biết hạn dùng và cách bảo quản. Một câu "Mứt này để ngăn mát được hai tuần" là đủ, khỏi kể công làm.

Trình tự trong năm phút đầu

Chuẩn bị sẵn trình tự này từ lúc đứng ngoài cổng, tay sẽ không thừa và lời sẽ không vấp.

  1. Trước khi bấm chuông, gỡ quà khỏi túi ni lông siêu thị nếu có, giữ trong túi giấy hoặc cầm hộp trên tay.
  2. Chào người mở cửa, hỏi gia chủ nếu người mở không phải chủ nhà.
  3. Chào người lớn tuổi trước, rồi chủ nhà, rồi những người còn lại.
  4. Trao quà cho người phù hợp theo bảng phía trên, hai tay, kèm một câu ngắn.
  5. Dặn cách bảo quản nếu cần, rồi để chủ nhà quyết định cất ở đâu; không tự đặt vào tủ lạnh nhà người khác.
  6. Cởi giày theo nếp nhà, ngồi theo chỗ chủ nhà mời.

Nếu đi cùng vợ chồng hoặc con nhỏ, thống nhất trước ai cầm quà. Hai người cùng giành nói một câu ở cửa sẽ rối hơn là để một người trao, người kia chào hỏi.

Khi bữa tối có nhiều khách cùng mang quà

Bữa tiệc tại gia có tám, mười khách thì việc trao quà cần gọn hơn bữa cơm bốn người. Chủ nhà phải mở cửa liên tục, vừa chào khách mới vừa trông bếp, nên mỗi lượt trao chỉ nên gói trong một câu và một cái chạm tay. Kể chuyện về món quà lúc này là giữ chân chủ nhà ở cửa trong khi khách sau đang đứng chờ.

Nếu thấy chủ nhà đã có một bàn nhỏ hay góc kệ đặt quà, cứ đặt vào đó sau khi chào và nói "Em để quà ở đây anh nhé". Không mở túi để khoe cho người cạnh bên xem mình mang gì. Nhiều nhà còn không mở quà cho đến khi khách về hết, đó là cách chủ nhà giữ cho khách không bị so sánh, bạn nên hiểu và không hỏi "Anh mở chưa?" trong buổi tối.

Nếu đi theo đoàn, ví dụ cả phòng ban được sếp mời về nhà, hãy góp một món chung và cử một người trao thay vì mười người mỗi người cầm một hộp. Chủ nhà đỡ phải cảm ơn mười lần, còn đoàn khách vào nhà cũng gọn gàng. Người được cử trao nên là người lớn tuổi hoặc người có vai trò rõ nhất trong đoàn, không nhất thiết là người góp nhiều nhất.

Lỡ sai thì gỡ thế nào

Đến tay không vì quên hoặc vì được dặn "đừng mang gì": không cần xin lỗi rối rít. Cảm ơn bữa ăn chu đáo, rồi vài hôm sau gửi một món nhỏ kèm lời nhắn cảm ơn. Nếu chủ nhà đã dặn không mang gì, việc gửi sau vẫn được nhận vui vẻ vì nó không làm phiền ai trong buổi tối.

Đến muộn và chủ nhà đã ngồi vào bàn: chào cả bàn, xin lỗi ngắn, đặt quà ở chỗ chủ nhà chỉ và nói "Em có ít quà, lát em gửi anh chị". Không đứng trao dài dòng khi mọi người đang ăn.

Mang trùng quà với khách khác, ví dụ hai giỏ trái cây giống nhau: cứ trao bình thường, không bình luận. Chủ nhà hiểu đó là chuyện thường. Người lịch sự là người không làm cho sự trùng hợp nhỏ trở thành câu chuyện.

Lỡ để lại nhãn giá trên hộp: nếu phát hiện khi đang trao, nói nhỏ "Em xin lỗi, để em gỡ cái này" và gỡ luôn. Nếu chủ nhà đã cầm, thôi bỏ qua, đừng giật lại.

Câu hỏi thường gặp

Có bắt buộc mang quà khi được mời đến nhà ăn cơm không?

Không bắt buộc, nhưng ở Việt Nam một món nhỏ như trái cây, bánh, trà là nếp quen thể hiện lòng biết ơn. Nếu chủ nhà dặn không mang gì, bạn có thể đến tay không rồi gửi lời cảm ơn hoặc món nhỏ sau.

Mang đồ ăn đến thì chủ nhà có phải bày ra luôn không?

Không. Món mang đến là quà, chủ nhà được quyền cất để dùng sau. Nếu bạn muốn món đó góp vào bữa, hãy hỏi chủ nhà từ trước, đừng tự ý đề nghị mở khi đến nơi vì có thể làm lệch thực đơn họ đã chuẩn bị.

Đến nhà sếp lần đầu thì đưa quà cho sếp hay cho vợ sếp?

Đưa cho người đã mời bạn, thường là sếp. Nếu nhà có bố mẹ sếp ở cùng, chào họ trước và biếu họ. Nếu cả hai vợ chồng cùng ra đón, đưa cho người đứng gần và cảm ơn cả hai bằng một câu chung.

Mang rượu đến nhà người khác có nên đề nghị mở uống cùng không?

Không nên. Rượu mang đến là quà để chủ nhà dùng lúc khác. Trong bữa có thể có người không uống hoặc phải lái xe. Nếu chủ nhà tự mở mời, bạn vẫn có quyền từ chối và chọn đồ uống không cồn.

Quên quà ở xe thì có nên quay ra lấy không?

Nếu xe đỗ ngay gần và mới vào, có thể xin phép ra lấy rồi trao trong phòng khách. Nếu đã vào bàn ăn, để đến lúc về, trao kèm câu giải thích ngắn để chủ nhà không hiểu nhầm là trả công bữa ăn.

Có nên mua quà cho con nhỏ của chủ nhà không?

Có thể, nhưng nên đưa qua bố mẹ bé trước. Bố mẹ biết món nào hợp với nếp nhà, giờ nào cho con dùng. Đưa thẳng cho trẻ, nhất là bánh kẹo trước bữa ăn, có thể làm bố mẹ khó xử.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138